Περισσότεροι από 250.000 συνταξιούχοι εξακολουθούν να εργάζονται, με τον αριθμό να έχει αυξηθεί αισθητά μετά την άρση των αντικινήτρων που ίσχυαν τα προηγούμενα χρόνια.
Έως πριν από λίγα χρόνια, οι συνταξιούχοι που απασχολούνταν υφίσταντο σημαντική μείωση στη σύνταξή τους. Η περικοπή είχε φτάσει στο 60%, περιορίστηκε στο 30% το 2020 και καταργήθηκε πλήρως το 2023.
Από την 1η Ιανουαρίου 2024 οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι εισπράττουν στο σύνολό τους την κύρια και την επικουρική σύνταξη, καταβάλλοντας όμως ειδική εισφορά υπέρ ΕΦΚΑ ύψους περίπου 10% επί των αποδοχών τους (7,7% για την κύρια ασφάλιση και 2,2% για την επικουρική). Για τους αυτοαπασχολούμενους, η επιβάρυνση ανέρχεται περίπου στο 50% της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχουν επιλέξει.
Ποιοι εξαιρούνται και ποιοι πληρώνουν
Η επιβάρυνση δεν αφορά όλους στον ίδιο βαθμό. Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι συνταξιούχοι εντάσσονται σε κατηγορίες που απαλλάσσονται από εισφορές, κυρίως αγρότες που συνεχίζουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα. Παράλληλα, περίπου 135.000 συνταξιούχοι δικαιούνται προσαύξηση της σύνταξης λόγω των εισφορών που καταβάλλουν, η οποία ενεργοποιείται με τη διακοπή της εργασίας τους.
Η προσαύξηση υπολογίζεται περίπου στο 0,77% των αποδοχών για κάθε έτος απασχόλησης, με το όφελος να διαμορφώνεται ενδεικτικά από 12 ευρώ μηνιαίως για δύο χρόνια εργασίας έως και 135 ευρώ για μεγαλύτερη διάρκεια και υψηλότερες εισφορές. Σύμφωνα με ειδικούς, πολλοί χάνουν έως και 100 ευρώ τον μήνα, επειδή μετά τη διακοπή της απασχόλησής τους δεν υποβάλλουν αίτηση στον ΕΦΚΑ για την προσαύξηση που δικαιούνται.
Οι έλεγχοι έχουν ενταθεί και όσοι εργάζονται χωρίς δήλωση αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο περικοπών στη σύνταξη ή παρακρατήσεων για οφειλές. Ήδη έχουν εντοπιστεί χιλιάδες περιπτώσεις συνταξιούχων που δεν κατέβαλαν εισφορές ενώ εργάζονταν, γεγονός που οδήγησε ακόμη και σε προσωρινή αναστολή της σύνταξης.
Η κατάργηση της περικοπής αποτέλεσε ισχυρό κίνητρο, με αποτέλεσμα οι δηλωμένοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι να αυξηθούν επταπλάσια σε σύγκριση με το παρελθόν. Το μέτρο συμβάλλει και στην ενίσχυση των δημόσιων εσόδων, καθώς αποφέρει επιπλέον εισφορές και περιορίζει την αδήλωτη εργασία.
Συμφέρει τελικά να δουλεύει ένας συνταξιούχος ή όχι;
Για πολλούς, η απάντηση είναι θετική, κυρίως επειδή δεν υφίσταται πλέον σημαντική περικοπή στη σύνταξη. Ωστόσο, το πραγματικό όφελος εξαρτάται από τρεις βασικούς παράγοντες:
- το ύψος των αποδοχών,
- τις εισφορές που θα καταβληθούν,
- τη διάρκεια παραμονής στην εργασία ώστε να προκύψει προσαύξηση της σύνταξης.
Σε κάθε περίπτωση, το νέο πλαίσιο μεταβάλλει τη φιλοσοφία του συστήματος: από την τιμωρητική αντιμετώπιση της εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση σε ένα μοντέλο που την επιτρέπει, αλλά με αντίστοιχο κόστος.
