Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων ασφάλισης αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο για χιλιάδες ασφαλισμένους που σχεδιάζουν τη συνταξιοδότησή τους, καθώς επιτρέπει είτε την αύξηση του ποσού της σύνταξης είτε την έξοδο από την εργασία σε μικρότερη ηλικία.
Σύμφωνα με στοιχεία από αιτήσεις στον ΕΦΚΑ, 8 στους 10 ασφαλισμένους που επιλέγουν πλήρη σύνταξη στα 62 αξιοποιούν πλασματικά έτη, αναγνωρίζοντας συνήθως 3 έως 4 χρόνια ασφάλισης.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικών ετών
Το μέσο κόστος εξαγοράς υπολογίζεται περίπου στα 220 ευρώ τον μήνα, γεγονός που διαμορφώνει το συνολικό ποσό ανάλογα με τα χρόνια που αναγνωρίζονται.
Ενδεικτικά:
- Για 3 έτη ασφάλισης το συνολικό κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 7.920 ευρώ.
- Για 4 έτη ασφάλισης η δαπάνη φτάνει περίπου στα 10.560 ευρώ.
- Για 1 έτος ασφάλισης το ποσό κυμαίνεται περίπου στα 2.650 ευρώ.
Παρά το κόστος, η επιλογή αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της σύνταξης, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις κυμαίνεται από 100 έως και 280 ευρώ τον μήνα.
Πώς αυξάνεται η σύνταξη
Τα πλασματικά έτη επηρεάζουν άμεσα το ποσό της σύνταξης, καθώς αυξάνουν το ποσοστό αναπλήρωσης.
Για παράδειγμα:
Με 37 έτη ασφάλισης το ποσοστό αναπλήρωσης είναι περίπου 42,36%.
Με 40 έτη ασφάλισης το ποσοστό ανεβαίνει περίπου στο 50%.
Έτσι, ασφαλισμένος με μέσο μισθό 2.000 ευρώ και 37 χρόνια ασφάλισης που αναγνωρίζει 3 πλασματικά έτη ώστε να φτάσει τα 40 και να συνταξιοδοτηθεί στα 62, μπορεί να λάβει:
1.447 ευρώ σύνταξη αντί για 1.295 ευρώ, δηλαδή 152 ευρώ περισσότερα τον μήνα.
Αποφυγή μειωμένης σύνταξης
Το όφελος γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν η αναγνώριση πλασματικών ετών επιτρέπει την αποφυγή μειωμένης σύνταξης.
Αν ο ίδιος ασφαλισμένος αποχωρούσε με 37 έτη και μειωμένη σύνταξη, το ποσό θα ήταν περίπου 1.161 ευρώ.
Με την αναγνώριση τριών ετών και τη συμπλήρωση της 40ετίας, η σύνταξη αυξάνεται στα 1.447 ευρώ, δηλαδή περίπου 296 ευρώ περισσότερα κάθε μήνα.
Παράλληλα αποφεύγεται και η μείωση 30% στην εθνική σύνταξη, η οποία στη μειωμένη σύνταξη περιορίζεται περίπου στα 313 ευρώ αντί για 446,87 ευρώ.
Σε πόσα χρόνια αποσβένεται το κόστος
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το κόστος εξαγοράς αποσβένεται μέσα σε περίπου 6 χρόνια, όταν η αναγνώριση οδηγεί σε πλήρη αντί μειωμένης σύνταξης.
Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν έως και 8 χρόνια για την πλήρη απόσβεση.
Επιπλέον, όταν η πληρωμή γίνεται εφάπαξ, προβλέπεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος αναγνώρισης, γεγονός που μειώνει σημαντικά το συνολικό κόστος.
Πώς πληρώνουν οι περισσότεροι ασφαλισμένοι
Η πιο συνηθισμένη επιλογή είναι η αναγνώριση έως 3 ετών ασφάλισης, ενώ η εξόφληση γίνεται συχνά με παρακράτηση 25% από τη μηνιαία σύνταξη.
Με τον τρόπο αυτό, ο ασφαλισμένος δεν χρειάζεται να καταβάλει το ποσό εφάπαξ.
Συνταξιοδότηση έως και 7 χρόνια νωρίτερα
Τα πλασματικά έτη μπορούν να μειώσουν σημαντικά το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
Για όσους έχουν ένσημα πριν από το 1993, η έξοδος από την εργασία μπορεί να γίνει έως και 7 χρόνια νωρίτερα.
Για τους ασφαλισμένους μετά το 1993, η μείωση μπορεί να φτάσει έως 5 χρόνια.
Παράδειγμα συνταξιοδότησης μητέρας
Μητέρα ασφαλισμένη στο ΙΚΑ πριν το 1993, με 5.100 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί το 2011, δεν μπορεί να αξιοποιήσει τις διατάξεις για ανήλικο τέκνο επειδή απαιτούνται 5.500 ημέρες ασφάλισης.
Χωρίς αναγνώριση χρόνου θα συνταξιοδοτηθεί:
στα 67 με πλήρη σύνταξη ή στα 62 με μειωμένη.
Αν όμως αναγνωρίσει 400 ημέρες από ανεργία, ασθένεια, σπουδές ή κενά ασφάλισης, μπορεί να συμπληρώσει τις 5.500 ημέρες το 2011 και να κατοχυρώσει δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη στα 60,2 έτη, δηλαδή περίπου 7 χρόνια νωρίτερα.
Παράδειγμα ασφαλισμένου μετά το 1993
Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ μετά το 1993, ο οποίος το 2026 έχει 32 χρόνια ασφάλισης και ηλικία 57 ετών, χωρίς εξαγορά θα συμπληρώσει 40 χρόνια στα 65.
Με αναγνώριση 3 πλασματικών ετών:
θα φτάσει τα 35 χρόνια ασφάλισης και θα συμπληρώσει τη 40ετία στα 62, αποχωρώντας πέντε χρόνια νωρίτερα.
Πότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα πλασματικά έτη
Οι πλασματικοί χρόνοι αξιοποιούνται για τη συμπλήρωση βασικών προϋποθέσεων συνταξιοδότησης, όπως:
- η 40ετία σε όλα τα Ταμεία,
- η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ έως το 2012,
- η 25ετία στο Δημόσιο έως το 2010 ή τα έτη 2011-2012,
- η θεμελίωση δικαιωμάτων για μητέρες με ανήλικο τέκνο και 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012,
- η συμπλήρωση 10.500 ημερών ασφάλισης στο ΙΚΑ έως το 2012,
- καθώς και προϋποθέσεις για βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Πόσες αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να καταθέσουν μία ή περισσότερες αιτήσεις αναγνώρισης πλασματικού χρόνου, αρκεί να μην υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που προβλέπει η νομοθεσία.
Σημαντικό είναι ότι αν τα πλασματικά έτη δεν εξοφληθούν, δεν υπολογίζονται καθόλου στον ασφαλιστικό χρόνο.
Αν πληρωθεί μόνο μέρος της εξαγοράς, τότε αναγνωρίζεται μόνο ο αντίστοιχος χρόνος ασφάλισης.
