Από σήμερα, 1η Απριλίου τίθεται σε εφαρμογή η υποχρέωση καθαρισμού οικοπέδων για χιλιάδες ιδιοκτήτες σε όλη την Ελλάδα, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αντιπυρική περίοδο. Το μέτρο δεν αποτελεί πλέον μια τυπική διαδικασία, αλλά έναν βασικό πυλώνα πρόληψης πυρκαγιών, με αυστηρότερο σύστημα ελέγχων και κυρώσεων.
Οι ιδιοκτήτες καλούνται να απομακρύνουν ξερά χόρτα, κλαδιά και εύφλεκτα υλικά, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εκδήλωσης ή εξάπλωσης φωτιάς. Η υποχρέωση αφορά τόσο εντός σχεδίου περιοχές όσο και οικισμούς ή εκτάσεις κοντά σε κατοικίες.
Προθεσμίες καθαρισμού και διάρκεια υποχρέωσης
Η περίοδος καθαρισμού ξεκινά την 1η Απριλίου και ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου, με δυνατότητα παράτασης έως τις 15 Ιουνίου.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ευθύνη των ιδιοκτητών δεν περιορίζεται στον αρχικό καθαρισμό. Τα οικόπεδα πρέπει να παραμένουν καθαρά καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, δηλαδή από την 1η Μαΐου έως τις 31 Οκτωβρίου.
Ακαθάριστα οικόπεδα: Τι αλλάζει το 2026
Το 2026 αναμένεται πιο αυστηρή εφαρμογή του μέτρου, με εντατικοποίηση των ελέγχων από τους δήμους και τις αρμόδιες αρχές.
Βασικές αλλαγές:
-
Συστηματικοί έλεγχοι σε δηλώσεις και ακίνητα
-
Διασταύρωση στοιχείων μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας
-
Αυτεπάγγελτος καθαρισμός από δήμους σε περίπτωση μη συμμόρφωσης
-
Καταλογισμός κόστους στον ιδιοκτήτη
Το νέο σύστημα συνδέει άμεσα τον καθαρισμό με την υποχρεωτική δήλωση, γεγονός που σημαίνει ότι η συμμόρφωση ελέγχεται σε πολλαπλά επίπεδα.
Πώς γίνεται η δήλωση καθαρισμού οικοπέδου
Η δήλωση πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας:
akatharista.apps.gov.gr
Διαδικασία υποβολής:
-
Είσοδος με κωδικούς Taxisnet
-
Επιλογή ακινήτου (μέσω ΑΑΔΕ ή χειροκίνητα)
-
Συμπλήρωση στοιχείων (δήμος, διεύθυνση, ΚΑΕΚ)
-
Δήλωση ολοκλήρωσης καθαρισμού
-
Οριστική υποβολή
Η υποβολή της δήλωσης αποτελεί βασικό αποδεικτικό στοιχείο σε περίπτωση ελέγχου.
Τι περιλαμβάνει ο σωστός καθαρισμός οικοπέδου
Ο καθαρισμός δεν περιορίζεται σε απλή αποψίλωση, αλλά περιλαμβάνει ολοκληρωμένες παρεμβάσεις πρόληψης:
-
Απομάκρυνση ξερών χόρτων και κλαδιών
-
Καθαρισμός εύφλεκτων υλικών και απορριμμάτων
-
Κοπή χαμηλής βλάστησης
-
Καθαρισμός γύρω από περιφράξεις, δρόμους και κτίσματα
-
Απομάκρυνση της κομμένης βιομάζας από τον χώρο
Η παραμονή υπολειμμάτων στο οικόπεδο μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο πυρκαγιάς.
Πρόστιμα για ακαθάριστα οικόπεδα το 2026
Το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερες και πιο στοχευμένες κυρώσεις, με σαφή διαχωρισμό ανά περίπτωση.
Αναλυτικά τα πρόστιμα:
Μη καθαρισμένο οικόπεδο:
-
1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο
-
Ελάχιστο πρόστιμο: 200 ευρώ
Μη υποβολή δήλωσης:
-
500 ευρώ αν το οικόπεδο είναι ακαθάριστο
-
100 ευρώ αν έχει καθαριστεί αλλά δεν δηλώθηκε
Ψευδής δήλωση:
-
Πρόστιμο έως 5.000 ευρώ
-
Ποινή φυλάκισης τουλάχιστον 6 μηνών
Παράλληλα, οι δήμοι μπορούν να προχωρήσουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό, χρεώνοντας το κόστος στον ιδιοκτήτη.
Έλεγχοι: Ποιοι τους πραγματοποιούν
Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται σε δύο επίπεδα:
Δήμοι
-
Ενημέρωση πολιτών
-
Δειγματοληπτικοί έλεγχοι
-
Καταγραφή παραβάσεων
-
Αυτεπάγγελτοι καθαρισμοί
Πυροσβεστική Υπηρεσία
-
Έλεγχοι μετά από καταγγελίες
-
Επιβολή προστίμων
-
Ενίσχυση επιτήρησης
Η διασύνδεση της πλατφόρμας με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς οδηγεί σε πιο στοχευμένους και αυστηρούς ελέγχους.
Προκλήσεις και πρακτικά ζητήματα εφαρμογής
Παρά την αυστηροποίηση του πλαισίου, εξακολουθούν να υπάρχουν πρακτικές δυσκολίες στην εφαρμογή του μέτρου. Ζητήματα όπως:
-
Η διαχείριση της κομμένης βιομάζας
-
Ο εντοπισμός ιδιοκτητών
-
Η επάρκεια δημοτικών πόρων παραμένουν ανοιχτά, επηρεάζοντας την αποτελεσματικότητα του συστήματος.
