Με την άνοδο της θερμοκρασίας το καλοκαίρι, η σωστή συντήρηση των τροφίμων στο ψυγείο γίνεται ζήτημα όχι μόνο οικονομίας αλλά και δημόσιας υγείας. Πολλοί καταναλωτές πιστεύουν λανθασμένα ότι η θερμοκρασία είναι ίδια σε όλα τα σημεία του ψυγείου και τοποθετούν τα τρόφιμα όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος.
Στην πραγματικότητα, κάθε περιοχή του ψυγείου έχει διαφορετικές θερμοκρασιακές συνθήκες και ενδείκνυται για συγκεκριμένες κατηγορίες τροφίμων. Η σωστή οργάνωση συμβάλλει στην αποφυγή ανάπτυξης βακτηρίων, μειώνει τη σπατάλη τροφίμων και διατηρεί καλύτερα τη φρεσκάδα τους.
Τους θερινούς μήνες, η υπερφόρτωση των ραφιών και η άτακτη τοποθέτηση των τροφίμων δυσχεραίνουν την κυκλοφορία του ψυχρού αέρα, μειώνοντας την απόδοση της ψύξης. Ειδικοί στην ασφάλεια τροφίμων τονίζουν τη σημασία εφαρμογής της αρχής «πρώτο μέσα, πρώτο έξω», ώστε να καταναλώνονται πρώτα τα παλαιότερα τρόφιμα και να αποφεύγονται αλλοιώσεις και λήξεις.
Πού πρέπει να τοποθετούναι τα τρόφιμα ανάλογα με τα ράφια του ψυγείου
Το χαμηλότερο ράφι του ψυγείου, ακριβώς πάνω από τα συρτάρια των λαχανικών, είναι η πιο ψυχρή ζώνη της συσκευής, με θερμοκρασίες περίπου από 0 έως 2 βαθμούς Κελσίου. Εκεί πρέπει να τοποθετούνται ωμά και ιδιαίτερα ευπαθή τρόφιμα όπως κρέας, πουλερικά και φρέσκο ψάρι. Η επιλογή αυτού του σημείου σχετίζεται τόσο με τη χαμηλή θερμοκρασία που περιορίζει την ανάπτυξη μικροβίων όσο και με λόγους υγιεινής, ώστε να αποφεύγεται η πιθανότητα υγρών από ωμά τρόφιμα να έρθουν σε επαφή με μαγειρεμένα ή έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα.
Στα μεσαία και ανώτερα ράφια η θερμοκρασία είναι ηπιότερη και κυμαίνεται περίπου από 4 έως 8 βαθμούς Κελσίου. Οι ζώνες αυτές είναι κατάλληλες για γαλακτοκομικά προϊόντα όπως γάλα, τυριά, γιαούρτια και κρέμες, καθώς και για μαγειρεμένα φαγητά ή περισσεύματα γευμάτων. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα ζεστά φαγητά δεν πρέπει να μπαίνουν αμέσως στο ψυγείο όταν ακόμη αχνίζουν, καθώς ανεβάζουν τη θερμοκρασία στο εσωτερικό του και επιβαρύνουν τη λειτουργία του. Παρ’ όλα αυτά, δεν πρέπει να μένουν εκτός ψυγείου για πάνω από περίπου μισή ώρα, ειδικά τις πολύ ζεστές ημέρες, γιατί αυξάνεται ο κίνδυνος ανάπτυξης βακτηρίων.
Τα συρτάρια στο κάτω μέρος του ψυγείου είναι ειδικά σχεδιασμένα για φρούτα και λαχανικά. Εκεί η θερμοκρασία κυμαίνεται περίπου από 7 έως 10 βαθμούς Κελσίου, προσφέροντας συνθήκες που διατηρούν τη φρεσκάδα χωρίς να καταστρέφουν τους φυτικούς ιστούς από υπερβολικό ψύχος. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στο πλύσιμο πριν την αποθήκευση, καθώς τα φρούτα και τα λαχανικά δεν πρέπει να πλένονται πριν μπουν στο ψυγείο, αφού η υγρασία ευνοεί την ανάπτυξη μούχλας και μικροοργανισμών.
Η πόρτα του ψυγείου είναι το πιο θερμό σημείο της συσκευής και επηρεάζεται έντονα από τις συχνές μεταβολές θερμοκρασίας λόγω ανοίγματος και κλεισίματος. Γι’ αυτό είναι κατάλληλη μόνο για προϊόντα που δεν χρειάζονται έντονη ψύξη, όπως νερό, αναψυκτικά, σάλτσες, μουστάρδα και κέτσαπ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η σωστή αποθήκευση των αυγών. Παρότι στα σούπερ μάρκετ συχνά διατηρούνται εκτός ψυγείου για να αποφεύγεται η συμπύκνωση υγρασίας κατά τη μεταφορά, στο σπίτι συνιστάται να μπαίνουν στο ψυγείο. Η χαμηλή θερμοκρασία επιβραδύνει τη φθορά τους και μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης βακτηρίων όπως η σαλμονέλα. Μπορούν να τοποθετηθούν είτε στην πόρτα είτε στα μεσαία ράφια.
Τα τρόφιμα που δεν πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο
Υπάρχουν επίσης τρόφιμα που δεν πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο. Οι πατάτες και τα κρεμμύδια αλλοιώνονται από την υγρασία και χρειάζονται σκοτεινό και δροσερό περιβάλλον εκτός ψυγείου και πλαστικών συσκευασιών. Εκτός ψυγείου πρέπει να παραμένουν επίσης μπανάνες, φράουλες, πεπόνι, ντομάτες, μήλα και καφές, που απορροφά εύκολα οσμές άλλων τροφίμων. Το ψωμί επίσης δεν ωφελείται από τη χαμηλή θερμοκρασία, καθώς μπαγιατεύει πιο γρήγορα και χάνει υγρασία και φρεσκάδα.
Η σωστή χρήση του ψυγείου το καλοκαίρι δεν είναι απλώς θέμα οργάνωσης, αλλά βασικό μέτρο προστασίας της υγείας. Με σωστή τοποθέτηση των τροφίμων και έλεγχο της θερμοκρασίας, μπορούν να αποφευχθούν τροφικές δηλητηριάσεις, σπατάλες και απώλειες τροφίμων στις πιο ζεστές ημέρες του χρόνου.
