Καθώς η θερμοκρασία ανεβαίνει όλο και περισσότεροι επιλέγουν τις παραλίες για να δροσιστούν, ανοίγουν τα ντουλάπια τους αναζητώντας τα αντηλιακά που είχαν περισσέψει από το προηγούμενο καλοκαίρι. Το ερώτημα που τίθεται κάθε χρόνο είναι αν ένα αντηλιακό που αγοράστηκε πέρυσι εξακολουθεί να παρέχει επαρκή προστασία ή αν πρέπει να αντικατασταθεί.
Η απάντηση εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το αν το προϊόν έχει ανοιχτεί, οι συνθήκες αποθήκευσής του και η συνολική του κατάσταση. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σωστή χρήση και φύλαξη των αντηλιακών είναι εξίσου σημαντική με την επιλογή του κατάλληλου δείκτη προστασίας.
Ένα αντηλιακό που παραμένει σφραγισμένο και φυλάσσεται σε δροσερό, ξηρό και σκοτεινό περιβάλλον μπορεί συνήθως να διατηρήσει την αποτελεσματικότητά του έως και τρία χρόνια. Εφόσον δεν έχει ανοιχτεί και δεν έχει εκτεθεί σε ακραίες θερμοκρασίες ή υγρασία, ο δείκτης προστασίας παραμένει αναλλοίωτος και το προϊόν μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς ιδιαίτερη ανησυχία ακόμη και έναν χρόνο μετά την αγορά του.
Τι γίνεται στην περίπτωση που έχει ανοιχτεί;
Η εικόνα αλλάζει όταν το αντηλιακό έχει ήδη ανοιχτεί. Από τη στιγμή που έρχεται σε επαφή με τον αέρα, αυξάνεται σταδιακά η πιθανότητα αλλοίωσης της σύνθεσής του και ανάπτυξης μικροοργανισμών. Για τον λόγο αυτό, οι κατασκευαστές αναγράφουν στη συσκευασία τη λεγόμενη «περίοδο μετά το άνοιγμα», η οποία συμβολίζεται με ένα μικρό εικονίδιο ανοιχτής συσκευασίας. Δίπλα σε αυτό αναγράφεται συνήθως ένας αριθμός και το γράμμα «Μ», όπως για παράδειγμα «12Μ», που σημαίνει ότι το προϊόν παραμένει ασφαλές και αποτελεσματικό για δώδεκα μήνες μετά το πρώτο άνοιγμα.
Στην πράξη, ένα αντηλιακό που χρησιμοποιήθηκε το προηγούμενο καλοκαίρι μπορεί συχνά να χρησιμοποιηθεί και την επόμενη θερινή περίοδο, αρκεί να μην έχουν περάσει περισσότεροι από δώδεκα μήνες από το άνοιγμά του και να έχει αποθηκευτεί σωστά. Αντίθετα, η χρήση του δύο χρόνια μετά το άνοιγμα δεν συνιστάται, καθώς η αποτελεσματικότητα των φίλτρων προστασίας ενδέχεται να έχει μειωθεί σημαντικά.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα αντηλιακά που περιέχουν χημικά φίλτρα UV. Με την πάροδο του χρόνου, ορισμένα από αυτά μπορεί να υποβαθμιστούν, μειώνοντας την προστασία απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία. Αντίθετα, τα αντηλιακά που περιέχουν αποκλειστικά ορυκτά φίλτρα παρουσιάζουν μεγαλύτερη σταθερότητα ως προς την προστατευτική τους δράση. Παρ’ όλα αυτά, ούτε αυτά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται πέρα από το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα, καθώς προκύπτουν ζητήματα μικροβιολογικής ασφάλειας.
Ληγμένο αντηλιακό: Πώς θα το αναγνωρίσετε
Οι καταναλωτές μπορούν να διαπιστώσουν αν ένα αντηλιακό έχει λήξει ή αλλοιωθεί παρατηρώντας ορισμένα εμφανή σημάδια. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά είναι η αλλαγή στην οσμή. Αν το προϊόν μυρίζει διαφορετικά από όταν ήταν καινούργιο ή εμφανίζει δυσάρεστη οσμή, είναι προτιμότερο να μην χρησιμοποιηθεί.
Αντίστοιχα, αν έχει αλλάξει η υφή του, όπως όταν το λάδι και το νερό διαχωρίζονται ή όταν η κρέμα γίνεται πιο αραιή ή εμφανίζει σβόλους, πρόκειται για ένδειξη αλλοίωσης. Επίσης, αλλαγές στο χρώμα, όπως σκουρόχρωμες αποχρώσεις ή κιτρινίσματα που δεν υπήρχαν αρχικά, αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι ότι το προϊόν δεν είναι πλέον κατάλληλο για χρήση.
Οι ειδικοί προτείνουν να σημειώνεται στη συσκευασία η ημερομηνία ανοίγματος με ανεξίτηλο μαρκαδόρο. Πρόκειται για μια απλή πρακτική που βοηθά τον χρήστη να γνωρίζει ακριβώς πότε ολοκληρώνεται η περίοδος ασφαλούς χρήσης του προϊόντος. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η έκθεση του αντηλιακού σε υψηλές θερμοκρασίες. Η παραμονή του μέσα σε αυτοκίνητο εκτεθειμένο στον ήλιο ή η πολύωρη έκθεσή του στην παραλία μπορεί να επιταχύνει σημαντικά την υποβάθμιση των συστατικών του.
Το επικίνδυνο συστατικό
Ένα ακόμη θέμα που έχει απασχολήσει τα τελευταία χρόνια την επιστημονική κοινότητα αφορά το φίλτρο UV οκτοκρυλένιο (Octocrylene), το οποίο περιέχεται σε αρκετά αντηλιακά προϊόντα. Έρευνες Γάλλων και Αμερικανών επιστημόνων έχουν δείξει ότι με την πάροδο του χρόνου το συγκεκριμένο συστατικό μπορεί να διασπαστεί σχηματίζοντας βενζοφαινόνη, μια ουσία που έχει χαρακτηριστεί ως πιθανώς καρκινογόνος και εξετάζεται για πιθανές ορμονικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί οργανισμοί προστασίας των καταναλωτών συνιστούν να μην χρησιμοποιούνται παλιά αντηλιακά που περιέχουν οκτοκρυλένιο, ιδιαίτερα όταν έχουν παραμείνει ανοιχτά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παρά τις ανησυχίες αυτές, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η χρήση αντηλιακού εξακολουθεί να αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας της υγείας. Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία επιταχύνει τη γήρανση του δέρματος και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Ωστόσο, η αντηλιακή κρέμα δεν είναι το μοναδικό μέσο προστασίας. Η αποφυγή της έκθεσης στον έντονο ήλιο κατά τις μεσημεριανές ώρες, η αναζήτηση σκιάς και η χρήση κατάλληλων ρούχων, καπέλου και γυαλιών ηλίου αποτελούν εξίσου σημαντικά μέτρα πρόληψης.
Τελικά, η καλύτερη επιλογή είναι η σωστή και επαρκής χρήση του αντηλιακού. Οι δερματολόγοι υπενθυμίζουν ότι ένας ενήλικας χρειάζεται περίπου τρεις έως τέσσερις κουταλιές της σούπας αντηλιακού για πλήρη κάλυψη του σώματος και ότι η εφαρμογή πρέπει να επαναλαμβάνεται συχνά, ιδιαίτερα μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση. Όταν το αντηλιακό χρησιμοποιείται στις σωστές ποσότητες, συνήθως εξαντλείται μέσα στην ίδια καλοκαιρινή περίοδο, απομακρύνοντας το δίλημμα για το αν παραμένει ασφαλές και αποτελεσματικό έναν χρόνο αργότερα. Έτσι, η προστασία από τον ήλιο παραμένει ουσιαστική, χωρίς συμβιβασμούς στην ασφάλεια και την υγεία του δέρματος.
