Η άδεια άνευ αποδοχών αποτελεί μια δυνατότητα που επιτρέπει στον εργαζόμενο να απέχει προσωρινά από την εργασία του, χωρίς όμως να διακόπτεται η εργασιακή σχέση. Αν και εφαρμόζεται εδώ και πολλά χρόνια στην ελληνική αγορά εργασίας, το θεσμικό της πλαίσιο κατοχυρώθηκε επίσημα με το άρθρο 62 του νόμου 4808/2021, το οποίο καθορίζει τις προϋποθέσεις χορήγησης, τη διάρκειά της και τα δικαιώματα των δύο πλευρών.
Κατά τη διάρκεια της άδειας, η σύμβαση εργασίας τίθεται σε αναστολή. Αυτό σημαίνει ότι ο εργαζόμενος δεν υποχρεούται να παρέχει εργασία, ενώ ο εργοδότης απαλλάσσεται από την υποχρέωση καταβολής μισθού και ασφαλιστικών εισφορών προς τον e-ΕΦΚΑ. Με τη λήξη της συμφωνημένης περιόδου, η σύμβαση επανέρχεται σε πλήρη ισχύ και ο εργαζόμενος επιστρέφει στα καθήκοντά του.
Πώς χορηγείται και ποια είναι η μέγιστη διάρκειά της
Η άδεια άνευ αποδοχών δεν μπορεί να δοθεί μονομερώς. Απαιτείται έγγραφη συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη, ενώ η χορήγησή της πρέπει να δηλώνεται υποχρεωτικά στο πληροφοριακό σύστημα ΕΓΡΑΝΗ.
Η μέγιστη διάρκεια της άδειας ορίζεται στο ένα έτος, με δυνατότητα ανανέωσης έπειτα από νέα συμφωνία των δύο πλευρών. Παρότι ο εργοδότης έχει, κατά κανόνα, το δικαίωμα να απορρίψει σχετικό αίτημα, η νομολογία του Αρείου Πάγου έχει κρίνει ότι, υπό συγκεκριμένες περιστάσεις και ανάλογα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του εργαζομένου, μια τέτοια άρνηση μπορεί να χαρακτηριστεί καταχρηστική.
Τι συμβαίνει με την αποζημίωση και την κανονική άδεια
Παρά το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της άδειας δεν καταβάλλονται αποδοχές ούτε ασφαλιστικές εισφορές, ο νόμος προβλέπει σημαντικές δικλείδες προστασίας για τον εργαζόμενο.
Ειδικότερα, ο χρόνος της άδειας άνευ αποδοχών υπολογίζεται ως χρόνος υπηρεσίας για τον προσδιορισμό της αποζημίωσης απόλυσης, σύμφωνα με την πάγια νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων. Παράλληλα, συνυπολογίζεται και για τη θεμελίωση του δικαιώματος στην ετήσια κανονική άδεια αναψυχής, ώστε ο εργαζόμενος να μη χάνει κεκτημένα δικαιώματα εξαιτίας της προσωρινής απουσίας του.
Προστασία των εργαζομένων και μεγαλύτερη ευελιξία
Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις θεσπίστηκαν με στόχο να εξισορροπήσουν τις ανάγκες εργαζομένων και επιχειρήσεων. Από τη μία πλευρά παρέχουν τη δυνατότητα προσωρινής αποχής από την εργασία για προσωπικούς ή οικογενειακούς λόγους και, από την άλλη, διασφαλίζουν ότι η επιλογή αυτή δεν θα οδηγήσει σε απώλεια βασικών εργασιακών δικαιωμάτων ή στην αποδυνάμωση της υπηρεσιακής κατάστασης του εργαζομένου.
