Εκτός του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή έμεινε τελικά η διάταξη για την υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών στις παραδόσεις μέσω εταιρειών courier. Η πρόβλεψη θα καταργούσε τη δυνατότητα εξόφλησης με μετρητά στις αγορές με αντικαταβολή, ανεξαρτήτως της αξίας της συναλλαγής.
Η απόσυρση της διάταξης ήρθε μετά τις αντιδράσεις που εκφράστηκαν κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης από φορείς και επιχειρήσεις του κλάδου, οι οποίοι έθεσαν ζητήματα νομικής και πρακτικής εφαρμογής, αλλά και άνισης μεταχείρισης σε σχέση με τις αγορές από φυσικά καταστήματα.
Με τα σημερινά δεδομένα, τα μετρητά παραμένουν διαθέσιμα ως τρόπος πληρωμής στις αντικαταβολές, καθώς η σχετική πρόβλεψη δεν περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή.
Τι προέβλεπε η διάταξη για τις πληρωμές μέσω courier
Η ρύθμιση που τελικά έμεινε εκτός πολυνομοσχεδίου προέβλεπε ότι κάθε αγορά που παραδίδεται μέσω εταιρείας ταχυμεταφορών και εξοφλείται κατά την παράδοση θα έπρεπε να πληρώνεται αποκλειστικά με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο, χωρίς κατώτατο όριο συναλλαγής.
Αυτό σήμαινε ότι ακόμη και ένα δέμα αξίας 10 ή 20 ευρώ δεν θα μπορούσε να εξοφληθεί με μετρητά. Η αντικαταβολή ως τρόπος πληρωμής θα εξακολουθούσε να υφίσταται, αλλά ο καταναλωτής θα ήταν υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικό μέσο για την εξόφληση κατά την παραλαβή.
Για τις εταιρείες courier που θα αποδέχονταν μετρητά προβλεπόταν, μάλιστα, πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής.
Στόχος της πρότασης ήταν η ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής. Ωστόσο, οι αντιδράσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στη διαφορετική αντιμετώπιση των συναλλαγών ανάλογα με τον τρόπο αγοράς και παράδοσης.
Οι αντιδράσεις για την αντικαταβολή και το πλήγμα στο ηλεκτρονικό εμπόριο
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα κατά της ρύθμισης ήταν ότι θα δημιουργούσε δύο διαφορετικά καθεστώτα για την ίδια αγορά. Με βάση το ισχύον πλαίσιο, οι συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών μπορούν να εξοφλούνται με μετρητά για ποσά έως 500 ευρώ. Έτσι, ένα προϊόν αξίας 200 ευρώ θα μπορούσε να πληρωθεί με μετρητά στο φυσικό κατάστημα, αλλά όχι εάν αγοραζόταν μέσω ηλεκτρονικού καταστήματος και παραδιδόταν με courier.
Οι επιχειρήσεις του κλάδου προειδοποιούσαν ότι η απαγόρευση θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τον τζίρο των ταχυμεταφορών, την απασχόληση και το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκαν, η αντικαταβολή αντιπροσωπεύει πάνω από το 40% των ηλεκτρονικών αγορών, με ετήσια αξία συναλλαγών που εκτιμάται σε 3 έως 5 δισ. ευρώ. Από αυτές, το 70%-75% φέρεται να εξοφλείται με μετρητά.
Οι εκπρόσωποι της αγοράς επισήμαναν, επίσης, ότι η Ελλάδα διαθέτει όριο πληρωμών με μετρητά 500 ευρώ, χαμηλότερο από τα όρια που ισχύουν σε αρκετά άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υποστήριξαν ότι η απαγόρευση των μετρητών ειδικά στις αντικαταβολές θα δημιουργούσε πρόσθετους περιορισμούς για τις ηλεκτρονικές αγορές.
Στη Βουλή η ρύθμιση των 120 δόσεων
Την ίδια ώρα, το πολυνομοσχέδιο προχωρά με τη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Το μέτρο αφορά χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, με στόχο να διευκολύνει περισσότερα από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Το συνολικό ύψος των παλαιών οφειλών που αφορά η ρύθμιση ξεπερνά τα 95 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπεται δυνατότητα αποπληρωμής σε βάθος δεκαετίας. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ η μηνιαία επιβάρυνση μπορεί να μειωθεί έως και 40% σε σύγκριση με προηγούμενες ρυθμίσεις, ανάλογα με την περίπτωση.
Στο νέο σχήμα θα μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να ενταχθούν και περίπου 35.000 οφειλέτες που βρίσκονται ήδη στη ρύθμιση των 72 δόσεων. Ωστόσο, βασικό σημείο προβληματισμού παραμένει το σταθερό ετήσιο επιτόκιο 5,84%, το οποίο αυξάνει το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί σε βάθος χρόνου.
Πότε ανοίγει η πλατφόρμα για τις 120 δόσεις
Η αίτηση για υπαγωγή στη νέα ρύθμιση θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά, με καταληκτική ημερομηνία την 30ή Ιουνίου 2027. Η ένταξη θα ενεργοποιείται με την πληρωμή της πρώτης δόσης, η οποία θα πρέπει να καταβάλλεται μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την υποβολή της αίτησης.
Οι επόμενες δόσεις θα εξοφλούνται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα. Παράλληλα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που περιγράφεται, η πλατφόρμα για την υποβολή των αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει έως τα μέσα Νοεμβρίου.
Στη ρύθμιση προβλέπεται να υπάγονται οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως το τέλος του 2024, με την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε καθεστώς ενεργής ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
