Οι κυβερνήσεις καλούνται να προχωρήσουν σε αυξήσεις φόρων στα ζαχαρούχα αναψυκτικά και στα αλκοολούχα ποτά, προκειμένου να περιοριστούν οι συνέπειες της παχυσαρκίας, του διαβήτη, των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του καρκίνου, σύμφωνα με προειδοποίηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Σε δύο σχετικές εκθέσεις, ο ΠΟΥ τονίζει ότι οι χαμηλοί φορολογικοί συντελεστές, οι οποίοι δεν αναπροσαρμόζονται με βάση τον πληθωρισμό, διατηρούν τα συγκεκριμένα προϊόντα σε προσιτές τιμές, την ώρα που τα συστήματα υγείας επιβαρύνονται από ασθένειες που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί.
«Οι φόροι για την υγεία είναι ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία που έχουμε για την προώθηση της υγείας και την πρόληψη ασθενειών», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγεσούς. «Αυξάνοντας τους φόρους σε προϊόντα όπως ο καπνός, τα αναψυκτικά με ζάχαρη και το αλκοόλ, οι κυβερνήσεις μπορούν να μειώσουν την επιβλαβή κατανάλωση και να συγκεντρώσουν πόρους για σημαντικές υπηρεσίες υγείας».
Ανάλυση του ΠΟΥ σε περισσότερες από 150 χώρες καταδεικνύει ότι η μπύρα και τα αλκοολούχα ποτά έχουν γίνει πιο οικονομικά προσβάσιμα, παρά τη φορολόγησή τους, καθώς οι φόροι δεν ακολουθούν τον πληθωρισμό. Παράλληλα, λιγότερο από το 25% των χωρών που επιβάλλουν φόρους στο αλκοόλ αναπροσαρμόζουν συστηματικά τους συντελεστές.
Σε ό,τι αφορά τα ζαχαρούχα αναψυκτικά, οι φόροι επιβάλλονται συνήθως με βάση την τελική τιμή ή τον όγκο του ποτού και όχι την ποσότητα ζάχαρης που περιέχουν, παρότι μελέτες δείχνουν ότι η φορολόγηση βάσει περιεκτικότητας σε ζάχαρη είναι πιο αποτελεσματική στη διαμόρφωση καταναλωτικής συμπεριφοράς. Επιπλέον, μόνο 10 από τις 116 χώρες που εφαρμόζουν φόρους στα συγκεκριμένα προϊόντα κατευθύνουν τα έσοδα σε δράσεις υγείας.
Η αύξηση και ο επανασχεδιασμός της φορολόγησης στο αλκοόλ και τη ζάχαρη συγκαταλέγονται, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, στα πιο αποδοτικά μέτρα για την πρόληψη χρόνιων παθήσεων. Οι κατάλληλα σχεδιασμένοι φόροι μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση, ενώ ταυτόχρονα να ενισχύσουν τη χρηματοδότηση δημόσιων προγραμμάτων υγείας, περιορίζοντας το συνολικό κόστος για την κοινωνία και τα συστήματα υγείας.
