Σε αυστηρότερο έλεγχο των τραπεζικών συναλλαγών και των μεταφορών χρημάτων μεταξύ λογαριασμών προχωρά η ΑΑΔΕ, με στόχο να εντοπίζονται περιπτώσεις όπου χρηματικές κινήσεις μπορεί να υποκρύπτουν άτυπες δωρεές.
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, καθώς η ιδιότητα του συνδικαιούχου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε χρηματικό ποσό που διακινεί αποτελεί δικό του εισόδημα ή κεφάλαιο.
Κοινοί λογαριασμοί: Πότε μπορεί να προκύψει φόρος δωρεάς
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται περιπτώσεις στις οποίες συνδικαιούχος κοινού λογαριασμού μεταφέρει ή αναλαμβάνει σημαντικά ποσά, χωρίς να μπορεί να αποδείξει ότι είχε πραγματική οικονομική συμμετοχή στη δημιουργία του συγκεκριμένου υπολοίπου.
Εάν από τον έλεγχο προκύψει ότι τα χρήματα προέρχονται ουσιαστικά από άλλο πρόσωπο και ο συνδικαιούχος τα μεταφέρει σε ατομικό λογαριασμό στον οποίο έχει αποκλειστική πρόσβαση, η φορολογική διοίκηση μπορεί να εξετάσει τη συναλλαγή ως άτυπη δωρεά.
Κρίσιμο στοιχείο είναι η ύπαρξη δικαιολογητικών και παραστατικών που αποδεικνύουν την πραγματική προέλευση των χρημάτων και την αιτία της μεταφοράς.
Οι πέντε κινήσεις που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
1. Γονικές παροχές και δωρεές έως 800.000 ευρώ
Για γονικές παροχές και δωρεές χρηματικών ποσών μεταξύ προσώπων της Α΄ κατηγορίας συγγένειας, προβλέπεται αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η μεταφορά των χρημάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και να συνοδεύεται από την απαιτούμενη δήλωση.
2. Μεταφορά χρημάτων με μετρητά
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν η χρηματική δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιείται με μετρητά.
Η χρήση μετρητών δεν εξασφαλίζει την εφαρμογή του αφορολόγητου των 800.000 ευρώ. Σε τέτοιες περιπτώσεις εφαρμόζεται το προβλεπόμενο φορολογικό καθεστώς για χρηματικές δωρεές, με τον φόρο να επιβάλλεται από το πρώτο ευρώ, εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της τραπεζικής μεταφοράς.
3. Μικρές καθημερινές μεταφορές χρημάτων
Δεν αντιμετωπίζεται κάθε μεταφορά χρημάτων μεταξύ συγγενών ως δωρεά.
Μικρά ποσά για χαρτζιλίκι, καθημερινά έξοδα ή κάλυψη αναγκών προστατευόμενων μελών, μεταξύ άλλων μέσω ψηφιακών υπηρεσιών πληρωμών όπως το IRIS, εντάσσονται κατά κανόνα στην καθημερινή οικονομική δραστηριότητα, όταν είναι εύλογα και συμβατά με τις ανάγκες του νοικοκυριού.
Ωστόσο, οι μεγάλες ή ασυνήθιστες συναλλαγές μπορούν να προκαλέσουν ελεγκτικό ενδιαφέρον, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει σαφής αιτιολογία.
4. Διαδοχικές μεταφορές μεταξύ συγγενών
Στο στόχαστρο μπορούν να βρεθούν και οι αλυσιδωτές μεταφορές χρημάτων, δηλαδή συναλλαγές στις οποίες παρεμβάλλονται περισσότερα πρόσωπα.
Εάν από τον έλεγχο προκύψει ότι χρησιμοποιούνται ενδιάμεσα πρόσωπα με σκοπό την καταστρατήγηση των φορολογικών ορίων, η φορολογική διοίκηση μπορεί να εξετάσει την πραγματική οικονομική ουσία της συναλλαγής και να επιβάλει τον προβλεπόμενο φόρο.
5. Κοινοί λογαριασμοί με τρίτα πρόσωπα
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι κοινοί λογαριασμοί στους οποίους συμμετέχουν πρόσωπα που δεν έχουν την ίδια οικονομική σχέση.
Οι ελεγκτές εξετάζουν ποιος δημιούργησε το υπόλοιπο, ποιος πραγματικά δικαιούται τα χρήματα, ποιος τα μετακίνησε και ποιος τελικά ωφελήθηκε.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι ένας συνδικαιούχος απέκτησε χρήματα τα οποία στην πραγματικότητα ανήκαν σε άλλο πρόσωπο, μπορεί να εξεταστεί το ενδεχόμενο έμμεσης δωρεάς.
Πόσος είναι ο φόρος στις χρηματικές δωρεές
Η φορολογική επιβάρυνση εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας, αλλά και από το αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Στις χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ συνδέεται με την πραγματοποίηση της μεταφοράς μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και την υποβολή της σχετικής δήλωσης.
Όταν οι προϋποθέσεις δεν τηρούνται, εφαρμόζεται το αντίστοιχο φορολογικό καθεστώς, με τον φόρο να υπολογίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν για τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Για συγγενείς άλλων κατηγοριών, καθώς και για μη συγγενικά πρόσωπα, οι φορολογικοί συντελεστές είναι διαφορετικοί και μπορεί να είναι σημαντικά υψηλότεροι.
Τι πρέπει να κρατούν οι φορολογούμενοι
Για να αποφύγουν προβλήματα σε έναν ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να μπορούν να αποδείξουν την προέλευση των χρημάτων και την αιτία κάθε σημαντικής μεταφοράς.
Ιδιαίτερα χρήσιμα είναι τα τραπεζικά αποδεικτικά, οι δηλώσεις δωρεάς ή γονικής παροχής, καθώς και κάθε άλλο έγγραφο που τεκμηριώνει ότι τα χρήματα ανήκουν στον πραγματικό δικαιούχο ή ότι η μεταφορά έγινε για συγκεκριμένο και νόμιμο λόγο.
Η διαφάνεια στις τραπεζικές συναλλαγές, η σωστή υποβολή των απαιτούμενων δηλώσεων και η διατήρηση των σχετικών παραστατικών αποτελούν την καλύτερη προστασία απέναντι σε έναν μελλοντικό φορολογικό έλεγχο της ΑΑΔΕ.
