Νέα δεδομένα σχετικά με την παραγραφή φορολογικών υποθέσεων που αφορούν εικονικά τιμολόγια εισάγει η απόφαση 1187/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), ξεκαθαρίζοντας ότι η επιβολή προστίμου δεν συνεπάγεται αυτομάτως διετή επέκταση της πενταετούς προθεσμίας παραγραφής.
Η απόφαση καθορίζει συγκεκριμένα χρονικά όρια για τη δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να προβαίνει σε καταλογισμούς μετά την ολοκλήρωση της αρχικής πενταετούς περιόδου.
Ειδικότερα, όπως προκύπτει από το σκεπτικό της απόφασης, η διετής παράταση δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις επιβολής προστίμων για εικονικά φορολογικά στοιχεία. Για να εφαρμοστεί, απαιτείται η συνδρομή συγκεκριμένων προϋποθέσεων που συνδέονται με τον χρόνο κοινοποίησης του προστίμου.
Πότε μπορεί να παραταθεί η πενταετής παραγραφή
Καθοριστικός παράγοντας είναι ο χρόνος που απομένει έως τη συμπλήρωση της αρχικής προθεσμίας παραγραφής.
Με βάση την απόφαση 1187/2026, η παράταση είναι δυνατή μόνο εφόσον, στο τέλος του έτους κοινοποίησης του προστίμου, απομένει διάστημα μικρότερο των δύο ετών μέχρι την ολοκλήρωση της πενταετίας.
Ωστόσο, ακόμη και τότε, η παράταση δεν είναι απαραίτητα διετής. Διαμορφώνεται στο χρονικό διάστημα που απαιτείται προκειμένου να εξασφαλιστεί περιθώριο δύο ετών από τη λήξη του έτους κατά το οποίο κοινοποιήθηκε το πρόστιμο.
Συνεπώς, η επιβολή προστίμου για εικονικά τιμολόγια δεν συνεπάγεται αυτόματα την προσθήκη δύο ετών στην προθεσμία παραγραφής.
Τι ισχύει όταν το πρόστιμο κοινοποιείται το 2023 ή το 2024
Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα φορολογικής χρήσης 2020, για την οποία, βάσει των δεδομένων του παραδείγματος, η πενταετής παραγραφή συμπληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Εάν η ΑΑΔΕ κοινοποιήσει πρόστιμο για εικονικό τιμολόγιο τον Ιούνιο του 2023, στις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους απομένουν τρία χρόνια μέχρι την παραγραφή.
Κατά συνέπεια, δεν συντρέχει η προϋπόθεση για την εφαρμογή παράτασης και η προθεσμία εξακολουθεί να ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Αντίστοιχα, στην περίπτωση κοινοποίησης προστίμου τον Μάρτιο του 2024, στο τέλος του συγκεκριμένου έτους απομένουν ακριβώς δύο χρόνια.
Καθώς η απόφαση προβλέπει ότι πρέπει να απομένει χρονικό διάστημα μικρότερο της διετίας, ούτε σε αυτή την περίπτωση ενεργοποιείται η παράταση.
Πότε η παραγραφή μετατίθεται για το 2027
Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία το πρόστιμο κοινοποιείται το 2025.
Εάν, για παράδειγμα, η φορολογική αρχή προχωρήσει σε κοινοποίηση προστίμου τον Μάιο του 2025, στις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους απομένει μόλις ένας χρόνος μέχρι την αρχική παραγραφή.
Σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να εφαρμοστεί παράταση, χωρίς όμως να προστίθενται δύο ολόκληρα χρόνια.
Η προθεσμία μεταφέρεται στις 31 Δεκεμβρίου 2027, προκειμένου να διασφαλιστεί η συμπλήρωση διετίας από το τέλος του έτους κοινοποίησης. Επομένως, η παράταση που προκύπτει στην πράξη είναι ενός έτους.
Τι προβλέπεται για πρόστιμα που κοινοποιούνται το 2026
Εάν το πρόστιμο κοινοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2026 και η αρχική παραγραφή ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, ο υπολογισμός διαφοροποιείται.
Στο τέλος του 2026 δεν απομένει πλέον χρόνος μέχρι τη λήξη της αρχικής προθεσμίας.
Σε αυτή την περίπτωση, η παραγραφή μετατίθεται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028, δηλαδή παρατείνεται κατά δύο χρόνια.
Πρόκειται για την περίπτωση κατά την οποία εφαρμόζεται στο σύνολό της η προβλεπόμενη διετής παράταση.
Τι συνεπάγεται η απόφαση για τους φορολογούμενους
Η απόφαση 1187/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας διευκρινίζει τα χρονικά περιθώρια εντός των οποίων η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρήσει σε ενέργειες για υποθέσεις εικονικών φορολογικών στοιχείων.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η κοινοποίηση ενός προστίμου δεν αποτελεί από μόνη της επαρκή λόγο για την παράταση της παραγραφής.
Απαραίτητο είναι να εξετάζεται ο χρόνος κοινοποίησης του προστίμου, καθώς και το χρονικό διάστημα που απέμενε μέχρι την ολοκλήρωση της αρχικής πενταετούς προθεσμίας.
Η συγκεκριμένη διάκριση είναι ιδιαίτερα σημαντική για φορολογουμένους και επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωποι με ελέγχους για παλαιότερες φορολογικές χρήσεις, καθώς η ημερομηνία κοινοποίησης μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα της ΑΑΔΕ να προχωρήσει σε καταλογισμούς.
Σε κάθε περίπτωση, η εφαρμογή των κανόνων παραγραφής σε μια συγκεκριμένη υπόθεση απαιτεί εξέταση των πραγματικών δεδομένων και του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου.
