Το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι οι φωτογραφίες που απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 εκτελεσθέντων κομμουνιστών, την Πρωτομαγιά του 1944, στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, φαίνεται πιθανόν να είναι αυθεντικές και ξεκινά τις διαδικασίες απόκτησής τους.
Σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι: «Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944».
Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες - στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη.
Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής.
Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της».
Επικοινωνία Κακλαμάνη - Μενδώνη
Ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, επικοινώνησε με την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, για το πώς θα προχωρήσει η διαδικασία απόκτησης των ιστορικών ντοκουμέντων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση, τη διαδικασία θα αναλάβει το υπουργείο Πολιτισμού, με τη Βουλή να παρέχει υποστήριξη αν χρειαστεί, ώστε οι φωτογραφίες να περιέλθουν στο ελληνικό κράτος και στη συνέχεια να παραδοθούν στη Βουλή.
Ο Νικήτας Κακλαμάνης είχε προηγουμένως τονίσει ότι η αρμοδιότητα ανήκει στο υπουργείο Πολιτισμού, αλλά η Βουλή θα μπορούσε να ενεργήσει για την απόκτηση των φωτογραφιών, μετά και από την ανοιχτή επιστολή του Γ.Γ. του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα, καθώς και τα σχετικά αιτήματα που διατυπώθηκαν από κόμματα, φορείς και επιστήμονες.
Ο πρόεδρος της Βουλής θα ενημερώσει τα κόμματα την Πέμπτη στη Διάσκεψη των Προέδρων.
Διεκόπη η δημοπρασία
Ο Βέλγος κάτοχος των φωτογραφιών διέκοψε τη δημοπρασία και δήλωσε στο in.gr ότι κατανοεί «πλήρως ότι οι φωτογραφίες αυτές έχουν ευαίσθητο ιστορικό χαρακτήρα».
Ανέφερε πως τον έχουν προσεγγίσει ιδιώτες συλλέκτες για την αγορά τους, αλλά «παρότι εκτιμά το ενδιαφέρον, δεν έχει ληφθεί ακόμη καμία απόφαση για την πώλησή τους και παραμένω ανοιχτός σε έναν εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κρατικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού».
Παράλληλα, ζήτησε να αναγνωριστεί η νόμιμη κυριότητά του επί των φωτογραφιών και επεσήμανε ότι «η απόφαση για το σε ποιον και υπό ποιους όρους θα περιέλθουν οι φωτογραφίες σε νέο θεματοφύλακα ανήκει σε εμένα, και σκοπεύω να τη λάβω με προσοχή, υπευθυνότητα και πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας».
Επιστολή του Δήμου Καισαριανής - «Να αποδοθούν στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, στο Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ»
Ο Δήμος Καισαριανής απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής και τους αρμόδιους υπουργούς, υπογραμμίζοντας ότι ανεκτίμητα ιστορικά ντοκουμέντα όπως αυτές οι φωτογραφίες δεν μπορούν να θεωρούνται εμπόρευμα και η αξία τους δεν μετριέται σε χρήμα.
Στην επιστολή αναφέρεται ότι «δεν επιτρέπεται να ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές. Ως εκ τούτου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο πλειστηριασμού».
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, τα τεκμήρια έχουν αποσυρθεί από την πλατφόρμα δημοπρασιών, γεγονός που «επιδεινώνει την αγωνία μας». Ζητείται οι φωτογραφίες να αποκτηθούν και να αποδοθούν «στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, το Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ».
Πιθανώς ταυτοποιήθηκαν δύο από τους εκτελεσθέντες κομμουνιστές
Στο 902.gr δημοσιεύτηκαν φωτογραφίες δύο μελών του ΚΚΕ που πιθανώς εμφανίζονται στις φωτογραφίες, μετά από έρευνα στο αρχείο της ΚΕ. Το ΚΚε αναφέρει ότι συνεχίζεται η προσπάθεια ταυτοποίησης.
«Μελετώντας προσεκτικά τις φωτογραφίες που είδαν το φως της δημοσιότητας και φέρονται να απεικονίζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, στην πλειοψηφία τους στελεχών και μελών του ΚΚΕ, την Πρωτομαγιά του 1944 στην Καισαριανή καθώς και βιογραφικά στοιχεία και τις φωτογραφίες των εκτελεσμένων που διαθέτει το αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ είναι σε εξέλιξη η προσπάθεια ταυτοποίησης προσώπων.
Από την μέχρι τώρα έρευνα προκύπτει ότι πολύ πιθανά σε μία από τις φωτογραφίες απεικονίζονται ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης και ο Δημήτρης Παπαδόπουλος.
Βιογραφικά στοιχεία Θρασύβουλου Καλαφατάκη
30 χρονών. Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης του Γρηγόρη και της Πελαγίας, γεννήθηκε το 1914 στον Πλατανιά Χανίων της Κρήτης, από εύπορη και πολυμελή οικογένεια. Ήταν ψηλός, εύσωμος, αρρενωπός και χειροδύναμος. Επαγγελματικά ασχολήθηκε με την γεωργία και τη γαλακτοκομία. Παντρεύτηκε πολύ μικρός την Αικατερίνη Χάλη και απέκτησαν δύο κόρες, τη Μαρία και την Ιφιγένεια.
Από νέος, μαθητής του γυμνασίου, διακρινότανε για την επιμέλειά του και την καθαρή πολιτική του σκέψη. Οργανώθηκε στο ΚΚΕ από το μέλος της ΚΕ Βαγγέλη Κτιστάκη και συνεργάστηκε με τους Γιώργη Τσιτίλο, Χαρίλαο Ψυλλάκη, Γιώργη Πατεράκη και τους Νίκο Μαριακάκη και Παναγιώτη Κορνάρο, που εκτελέστηκαν μαζί του την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής με τους 200 πατριώτες κομμουνιστές.
Οι πιέσεις που δεχότανε σαν πρωτοπόρος του προοδευτικού κινήματος ήταν πολλές και ιδιαίτερα από τον Ενωμοτάρχη του Σταθμού Χωροφυλακής Πλατανιάς, για να υπογράψει δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ. Απέρριπτε συνεχώς όλες τις προτάσεις και τις απειλές που του έκαναν. Στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά συνεχίζοντας τη δράση του, οργάνωσε πολλούς νέους στο χωριό του και στα γύρω χωριά. Σαν μέλος της νομαρχιακής επιτροπής έλαβε μέρος μαζί με άλλους στο αντιδικτατορικό κίνημα τον Ιούλη του 1938. Αντέδρασαν επίσης με την ρίψη προκηρύξεων στην υποδοχή του αγγλικού πλοίου στο λιμάνι της Σούδας που είχε προσκληθεί από τον βασιλιά Γεώργιο και τον Μεταξά. Πράξη που απαιτούσε για την εποχή εκείνη μεγάλη γενναιότητα. Συνελήφθη το 1939 δικάστηκε 5 χρόνια φυλακή και τον έκλεισαν στην επανορθωτική φυλακή Χανίων. Αργότερα μεταφέρθηκε στις φυλακές Αβέρωφ της Αθήνας και από κει στην Ακροναυπλία. Στη συνέχεια πήγε στο ιταλικό στρατόπεδο της Λάρισας και στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1943 ήρθε μαζί με τους Ακροναυπλιώτες στο Χαϊδάρι. Σαν μάγειρας του στρατοπέδου φρόντιζε τους μικρούς κρατούμενους με προσεγμένο και περισσότερο φαγητό. Προς τιμή του αξέχαστου αγωνιστή ο δήμος Χανίων έδωσε το όνομά του σ' ένα δρόμο στην περιοχή του Αγίου Λουκά.
Βιογραφικά στοιχεία Δημήτρη Παπαδόπουλου
Καταγόταν από τον Πόντο. Απ' τους παλιότερους και καλύτερους αγωνιστές οικοδόμους. Παίρνει μέρος στο συνδικαλιστικό κίνημα μόλις ήρθε σαν πρόσφυγας στην Ελλάδα το 1922-1924. Στα 1928 βγήκε στη διοίκηση της Βιομ. Ένωσης Οικοδόμων, για να ανέβει σε λίγο στην Εκτελεστική Επιτροπή της Ομοσπονδίας Οικοδόμων και να γίνει Γενικός Γραμματέας της. Στα χρόνια αυτά 1928-1936 οργανώνει και καθοδηγεί τους αγώνες των εργατών Οικοδόμων. Για τους αγώνες του αυτούς πολλές φορές φυλακίζεται και εξορίζεται. Το 1936 όντας Γραμματέας της Πανελληνίου Ομοσπονδίας Οικοδόμων συλλαμβάνεται από τη μοναρχοφασιστική διχτατορία της 4ης Αυγούστου, στέλνεται εξορία και από 'κει στην Ακροναυπλία. Το 1941 παραδίδεται απ' τους μοναρχοφασίστες στους Γερμανούς. Μεταφέρεται στο Χαϊδάρι και την 1η Μάη του 1944 τουφεκίζεται μαζί με τους 200 αγωνιστές του λαού.
Τα βιογραφικά στοιχεία αντλήθηκαν από την έκδοση της ΤΟ Ανατολικών Συνοικιών της ΚΟΑ του ΚΚΕ με τίτλο «ΣΚΟΠΕΥΤΗΡΙΟ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ» (Νοέμβριος 2016) και οι φωτογραφίες από το αρχείο της ΚΕ του ΚΚΕ.
