Θεμελιώδη πυλώνα της Εθνικής Άμυνας αποτελεί η επιστράτευση, καθώς μέσω αυτής εξασφαλίζεται η άμεση ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων με εφέδρους, ώστε οι στρατιωτικές μονάδες να μεταπέσουν στην πολεμική τους σύνθεση και οργάνωση.
Η διαδικασία αφορά την ανάκληση, κατάταξη και τοποθέτηση των εφέδρων στις μονάδες όπου έχουν οριστεί, προκειμένου να καλυφθούν επιχειρησιακές ανάγκες σε περίπτωση κρίσης.
Γενική και μερική επιστράτευση
Η επιστράτευση διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες:
- Γενική επιστράτευση (κόκκινος συναγερμός): Ενεργοποιείται σε περίπτωση εμπόλεμης κατάστασης.
- Μερική επιστράτευση (πορτοκαλί συναγερμός): Εφαρμόζεται σε περιόδους έντασης ή σοβαρής κρίσης, χωρίς να έχει κηρυχθεί πόλεμος.
Ποιοι περιλαμβάνονται στην εφεδρεία
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, η εφεδρεία του Στρατός Ξηράς περιλαμβάνει όλους τους εκπαιδευμένους και νομίμως υποκείμενους σε επιστράτευση εφέδρους.
Ειδικότερα:
- Αξιωματικοί και Μόνιμοι Υπαξιωματικοί, μέχρι το προβλεπόμενο όριο ηλικίας.
- Οπλίτες, έως τη συμπλήρωση του 45ου έτους της ηλικίας τους.
Οι έφεδροι τοποθετούνται μηχανογραφικά στις μονάδες από τη Διεύθυνση Επιστράτευσης του Γενικό Επιτελείο Στρατού, με κριτήρια τον τόπο διαμονής, την ειδικότητα και τον βαθμό τους.
Οι Σειρές Εφεδρείας
Το σύνολο των εφέδρων αξιωματικών και οπλιτών διακρίνεται σε δύο ηλικιακές κατηγορίες:
- Α’ Σειρά Εφεδρείας: Έως 40 ετών
- Β’ Σειρά Εφεδρείας: Από 41 έως 45 ετών
Οι υποχρεώσεις σε περίοδο ειρήνης
Μετά την απόλυσή του από το στράτευμα, ο πολίτης εντάσσεται στην εφεδρεία και λαμβάνει το Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ).
Το ΕΦΠ έχει δύο βασικές μορφές:
- Πράσινο: Τοποθέτηση σε συγκεκριμένη μονάδα, με τα καθήκοντα και την ειδικότητα που είχε κατά τη θητεία.
- Λευκό: Κατάσταση αναμονής για μελλοντική τοποθέτηση, ανάλογα με τις ανάγκες.
Πώς γίνεται η κλήση σε επιστράτευση
Σε περίπτωση ενεργοποίησης της επιστράτευσης, η κλήση των εφέδρων μπορεί να γίνει:
- Μέσω ανακοινώσεων στα ΜΜΕ (ραδιόφωνο, τηλεόραση, εφημερίδες, διαδίκτυο).
- Με τοιχοκόλληση προκηρύξεων.
- Με επίδοση Φύλλου Ατομικής Πρόσκλησης (ΦΑΠ).
Εάν η κλήση γίνει μέσω ΜΜΕ, χρησιμοποιούνται συγκεκριμένες συνθηματικές ενδείξεις που αναγράφονται στο επάνω μέρος του ΕΦΠ, όπως:
- Το χρώμα του ΕΦΠ.
- Το γράμμα Ω με έναν αριθμό.
- Ο κωδικός αριθμός της μονάδας (δύο γράμματα και ένας τετραψήφιος αριθμός).
Ο έφεδρος οφείλει να ελέγξει εάν στις ανακοινώσεις περιλαμβάνεται κάποιο από τα παραπάνω στοιχεία.
Τι πρέπει να κάνει ο έφεδρος
Σε περίπτωση που επιστρατεύεται, οφείλει:
- Να διαχειριστεί άμεσα τις οικογενειακές του υποθέσεις εντός του διαθέσιμου χρόνου.
- Να μελετήσει προσεκτικά τις οδηγίες του ΕΦΠ.
Να έχει μαζί του κατά την αναχώρηση:
- Ξηρά τροφή για δύο ημέρες
- Αστυνομική ταυτότητα
- Επιστρατευτικά έγγραφα
- Άδεια οδήγησης (εφόσον διαθέτει)
- Μικρό σακίδιο με προσωπικά είδη
- Να αναχωρήσει άμεσα για τη μονάδα που αναγράφεται στο ΕΦΠ ή στο ΦΑΠ, χρησιμοποιώντας οποιοδήποτε διαθέσιμο μέσο μεταφοράς.
Σε περίπτωση δυσκολίας μετακίνησης, πρέπει να παρουσιαστεί στο αρμόδιο ΣΠΕ ή ΧΣΕ που αναγράφεται στις οδηγίες ή στο πλησιέστερο Φρουραρχείο ή Αστυνομική Αρχή.
Πότε έγινε η τελευταία επιστράτευση
Σύμφωνα με το Γενικό Επιτελείο Στρατού, η τελευταία κινητοποίηση εφεδρικού δυναμικού πραγματοποιήθηκε στις 30 και 31 Ιανουαρίου 1996, κατά τη διάρκεια της κρίσης στα Ίμια.
Αφορμή αποτέλεσε το θερμό επεισόδιο που προκλήθηκε από την αμφισβήτηση της ελληνικότητας των βραχονησίδων από την Τουρκία. Λίγο πριν τα μεσάνυχτα της 30ής Ιανουαρίου 1996, διατάχθηκε μερική επιστράτευση της τοπικής εφεδρείας στη Θράκη και στα νησιά του Αιγαίου.
Κλήθηκαν πυρήνες, έφεδροι αυτόματης ένταξης και αναπληρωματικοί, χωρίς να πραγματοποιηθούν επιτάξεις οχημάτων ή μετακινήσεις στελεχών από την ενδοχώρα. Παρά τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες, η προσέλευση των εφέδρων ήταν άμεση, ενώ η αποστράτευση ολοκληρώθηκε την ίδια ημέρα..
