Νέα διάσταση λαμβάνει η υπόθεση ανάκλησης κατεψυγμένων αλιευμάτων που είχε ανακοινώσει ο ΕΦΕΤ στα τέλη Μαΐου, καθώς τα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταχείας Ειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) αποκαλύπτουν τις ακριβείς συγκεντρώσεις υδραργύρου στα προϊόντα, αλλά και τη χώρα προέλευσής τους.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα συγκεκριμένα αλιεύματα, τα οποία εισήχθησαν από την Ισπανία, περιείχαν επίπεδα υδραργύρου σημαντικά υψηλότερα από τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που οδήγησε στον χαρακτηρισμό τους ως προϊόντα που ενέχουν σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Ποια προϊόντα αποσύρθηκαν από την αγορά
Η ανάκληση αφορά δύο συγκεκριμένα προϊόντα που κρίθηκαν από τις αρμόδιες αρχές ως μη ασφαλή για κατανάλωση:
«ΓΛΑΥΚΟΣ ΦΕΤΑ Α/Δ SHRINK»
Το δείγμα εντοπίστηκε στην επιχείρηση «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΤ. ΨΥΧΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ Ε.Ε.» και είχε συσκευαστεί για λογαριασμό της εταιρείας FOUR FISH IKE.
«ΞΙΦΙΑΣ ΦΕΤΑ SHRINK 1019»
Το προϊόν συσκευάστηκε από την εταιρεία «Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ Α.Ε.», με κωδικό έγκρισης GR 02-ΚΝ-07, επίσης για λογαριασμό της FOUR FISH IKE, ενώ είχε διακινηθεί προς την επιχείρηση «ΠΑΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ».
Οι σχετικές ευρωπαϊκές ειδοποιήσεις καταχωρήθηκαν στις 9 και 10 Ιουνίου 2026 μέσω του συστήματος RASFF.
Υπερβάσεις υδραργύρου που προκαλούν ανησυχία
Τα εργαστηριακά αποτελέσματα κατέδειξαν σημαντικές αποκλίσεις από τα επιτρεπόμενα ευρωπαϊκά όρια.
Κατεψυγμένος ξιφίας
Η δειγματοληψία που πραγματοποιήθηκε στις 18 Μαΐου έδειξε συγκέντρωση υδραργύρου:
1,4 mg/kg
Το ανώτατο επιτρεπτό όριο για τον ξιφία είναι:
1,0 mg/kg
Η υπέρβαση ανέρχεται σε περίπου 40% πάνω από το επιτρεπόμενο όριο.
Γλαύκος (είδος καρχαρία)
Ακόμη πιο ανησυχητικά ήταν τα αποτελέσματα για τον γλαύκο, όπου η δειγματοληψία της 8ης Μαΐου κατέγραψε:
2,5 mg/kg υδραργύρου
Το επίπεδο αυτό αντιστοιχεί σε 150% υπέρβαση του νόμιμου ορίου, καθώς η συγκέντρωση ήταν 2,5 φορές υψηλότερη από το μέγιστο επιτρεπτό όριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Γιατί τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια εμφανίζουν υψηλές συγκεντρώσεις υδραργύρου
Ο υδράργυρος αποτελεί έναν από τους πλέον επικίνδυνους θαλάσσιους ρύπους. Στο υδάτινο περιβάλλον μετατρέπεται σε μεθυλυδράργυρο, μια ιδιαίτερα τοξική μορφή που απορροφάται εύκολα από τους θαλάσσιους οργανισμούς.
Μέσω της διαδικασίας της βιοσυσσώρευσης, οι συγκεντρώσεις αυξάνονται σταδιακά όσο ανεβαίνουμε στην τροφική αλυσίδα. Για τον λόγο αυτό, μεγάλα αρπακτικά ψάρια όπως:
-
Ξιφίας
-
Τόνος
-
Καρχαρίες
-
Γλαύκος
συγκεντρώνουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες υδραργύρου σε σχέση με μικρότερα είδη ψαριών.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) εφαρμόζει αυστηρά όρια ασφαλείας, ώστε να περιορίζεται η έκθεση των καταναλωτών στη συγκεκριμένη τοξική ουσία.
Οι επιπτώσεις του μεθυλυδραργύρου στην υγεία
Η παρατεταμένη ή αυξημένη έκθεση στον μεθυλυδράργυρο μπορεί να επηρεάσει σοβαρά διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού.
Πιθανές επιπτώσεις
-
Βλάβες στο κεντρικό νευρικό σύστημα
-
Διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης
-
Τρόμος (τρέμουλο)
-
Έντονοι πονοκέφαλοι
-
Αϋπνία
-
Νευρομυϊκές διαταραχές
-
Προβλήματα στο ανοσοποιητικό σύστημα
-
Βλάβες στους νεφρούς και τους πνεύμονες
Οι ομάδες υψηλού κινδύνου
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για:
-
Έγκυες γυναίκες
-
Θηλάζουσες μητέρες
-
Βρέφη
-
Μικρά παιδιά
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο μεθυλυδράργυρος μπορεί να περάσει μέσω του πλακούντα στο έμβρυο και να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος.
Τα ψάρια παραμένουν σημαντικά για τη διατροφή
Παρά τους κινδύνους που συνδέονται με τις υπερβάσεις υδραργύρου σε συγκεκριμένα είδη, η EFSA υπογραμμίζει ότι τα ψάρια εξακολουθούν να αποτελούν βασικό στοιχείο μιας ισορροπημένης διατροφής.
Προσφέρουν:
-
Υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνες
-
Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα
-
Βιταμίνες και ιχνοστοιχεία
Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές και ελληνικές αρχές εστιάζουν στην αυστηρή τήρηση των ορίων ασφαλείας, στους συστηματικούς ελέγχους και στην άμεση απόσυρση προβληματικών παρτίδων από την αγορά όταν εντοπίζονται υπερβάσεις.
Εντατικοποίηση των ελέγχων στην αγορά τροφίμων
Η συγκεκριμένη υπόθεση αναδεικνύει τη σημασία των μηχανισμών ιχνηλασιμότητας και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, όπως το RASFF, τα οποία επιτρέπουν την ταχεία ενημέρωση των κρατών-μελών και την άμεση προστασία των καταναλωτών από δυνητικά επικίνδυνα τρόφιμα.
