Μια νέα πραγματικότητα φαίνεται να διαμορφώνεται στις ευρωπαϊκές παραλίες, καθώς στην Ισπανία ξεκίνησε πιλοτικά η εγκατάσταση «έξυπνων» ντους με δυνατότητα χρέωσης, με στόχο τον περιορισμό της κατανάλωσης νερού σε περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λειψυδρίας.
Το μέτρο έχει ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις και αντιδράσεις, καθώς πολλοί πολίτες θεωρούν ότι πρόκειται για μια υπηρεσία που μέχρι σήμερα παρεχόταν δωρεάν και αποτελούσε βασική διευκόλυνση για τους λουόμενους.
Πού εφαρμόζεται το πιλοτικό πρόγραμμα
Η πρώτη εφαρμογή του συστήματος πραγματοποιείται στην Ανδαλουσία, και συγκεκριμένα στον δήμο Αλμόντε της επαρχίας Ουέλβα, όπου εγκαταστάθηκαν ψηφιακά ντους που παρακολουθούν την κατανάλωση νερού.
Για το φετινό καλοκαίρι η χρήση τους παραμένει δωρεάν, ωστόσο οι τοπικές αρχές εξετάζουν την επιβολή χρέωσης από τις επόμενες τουριστικές περιόδους.
Σύμφωνα με τα σχέδια που βρίσκονται υπό αξιολόγηση, το κόστος θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 1 ευρώ για κάθε πέντε λεπτά χρήσης, εφόσον δεν υπάρξει επιδότηση του συστήματος.
Πώς λειτουργούν τα «έξυπνα» ντους
Η ενεργοποίηση του ντους γίνεται μέσω σύγχρονων ψηφιακών εφαρμογών.
Οι λουόμενοι μπορούν να χρησιμοποιούν το σύστημα είτε σκανάροντας έναν κωδικό QR μέσω του κινητού τους τηλεφώνου, είτε εισάγοντας κέρματα σε ειδικό μηχανισμό πληρωμής.
Παράλληλα, η πλατφόρμα συλλέγει στοιχεία σχετικά με:
- τον αριθμό των χρηστών,
- τη διάρκεια χρήσης των ντους,
- τη συνολική κατανάλωση νερού.
Τα δεδομένα αυτά θα χρησιμοποιηθούν από τις τοπικές αρχές για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του μέτρου και του περιβαλλοντικού του οφέλους.
Έντονες αντιδράσεις από κατοίκους και τουρίστες
Η προοπτική επιβολής χρέωσης σε μια τόσο συνηθισμένη παροχή έχει προκαλέσει κύμα αντιδράσεων.
Πολλοί πολίτες εκφράζουν την αντίθεσή τους, υποστηρίζοντας ότι οι λουόμενοι καλούνται πλέον να πληρώνουν ακόμη και για βασικές υπηρεσίες που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αυτονόητες.
«Πληρώνουμε ακόμα και για το βασικό», είναι ένα από τα συχνότερα σχόλια που καταγράφονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον δημόσιο διάλογο.
Επιπλέον, κριτική ασκείται στο γεγονός ότι εάν κάποιος ολοκληρώσει το ντους του νωρίτερα από τον χρόνο που έχει προπληρώσει, δεν προβλέπεται επιστροφή χρημάτων για το υπόλοιπο της χρήσης.
Το επιχείρημα της εξοικονόμησης νερού
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές του μέτρου υπογραμμίζουν ότι η λειψυδρία αποτελεί πλέον μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις στη νότια Ευρώπη.
Όπως επισημαίνουν, η επιβολή μικρού οικονομικού αντικινήτρου μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση της σπατάλης νερού, ιδιαίτερα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν συχνά φαινόμενα παρατεταμένης ξηρασίας.
Σύμφωνα με τους υπεύθυνους του προγράμματος, η εφαρμογή βρίσκεται ακόμη σε δοκιμαστικό στάδιο και καμία οριστική απόφαση δεν έχει ληφθεί για τη μόνιμη εφαρμογή ή την επέκτασή της σε άλλες παραλίες.
Τι θα κρίνει το μέλλον του μέτρου
Η τελική απόφαση για το αν τα επί πληρωμή ντους θα καθιερωθούν στις παραλίες της Ισπανίας αναμένεται μετά το τέλος της θερινής περιόδου.
Τότε θα αξιολογηθούν:
- τα στοιχεία κατανάλωσης νερού,
- η αποδοχή του μέτρου από τους πολίτες,
- το οικονομικό και περιβαλλοντικό αποτέλεσμα της εφαρμογής.
Το πιλοτικό πρόγραμμα ενδέχεται να αποτελέσει οδηγό και για άλλες τουριστικές περιοχές της Ευρώπης που αναζητούν τρόπους αντιμετώπισης της λειψυδρίας, ανοίγοντας παράλληλα μια ευρύτερη συζήτηση για το ποια αγαθά και υπηρεσίες θα παραμείνουν δωρεάν στις παραλίες του μέλλοντος.
