Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς θα καθηλώσει σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, εκατομμύρια ανθρώπους, καθώς η ολική έκλειψη Ηλίου θα μετατρέψει για λίγα λεπτά την ημέρα σε νύχτα σε τμήματα της Ευρώπης.
Στο επίκεντρο του σπάνιου φαινομένου θα βρεθούν η Ισπανία, η Ισλανδία, τμήματα της Γροιλανδίας και μια μικρή περιοχή της Πορτογαλίας. Η Σελήνη θα περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο μέσα σε μια στενή ζώνη που εκτείνεται από τον βόρειο Ατλαντικό έως τη Μεσόγειο.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η σημερινή ημέρα για την Ισπανία, καθώς για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα η ηπειρωτική χώρα θα βρεθεί στη διαδρομή ολικής έκλειψης Ηλίου.
Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας θα φτάσει τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, με το μεγαλύτερο διάστημα πλήρους συσκότισης να σημειώνεται στα ανοικτά της δυτικής ακτής της Ισλανδίας.
Πού και τι ώρα θα «σβήσει» ο Ήλιος
Η σκιά της Σελήνης θα καλύψει μια διαδρομή περίπου 8.260 χιλιομέτρων μέσα σε περίπου μιάμιση ώρα, κινούμενη από την περιοχή του Βόρειου Πόλου προς τα νότια.
Το μεγαλύτερο τμήμα της πορείας της θα βρίσκεται πάνω από τον Ατλαντικό. Μέχρι να φτάσει στην Ισπανία, όπου αναμένονται μεγάλα πλήθη για την παρατήρηση του φαινομένου, η διάρκεια της ολικότητας θα έχει μειωθεί περίπου στο ένα λεπτό.
Πολύ μεγαλύτερη θα είναι η περιοχή στην οποία θα παρατηρηθεί μερική έκλειψη. Το φαινόμενο θα είναι ορατό από περιοχές της Αλάσκας και της Σιβηρίας μέχρι τον Καναδά, τις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες, μεγάλο μέρος της Ευρώπης και τμήματα της δυτικής Αφρικής.
Στο Δουβλίνο αναμένεται να καλυφθεί περίπου το 94% του ηλιακού δίσκου και στο Όσλο το 83%. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το ποσοστό θα φτάσει περίπου στο 18% στο Μόντρεαλ, στο 9% στη Νέα Υόρκη και μόλις στο 2% στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια.
Η μερική φάση της έκλειψης ξεκινά στις 15:34:11 UTC, δηλαδή στις 18:34:11 ώρα Ελλάδας, ενώ η ολική έκλειψη αρχίζει στις 19:58:05 ώρα Ελλάδας.
Το μέγιστο του φαινομένου θα σημειωθεί στις 20:45:53 ώρα Ελλάδας, ενώ η ολική φάση ολοκληρώνεται στις 21:34:05 και η μερική έκλειψη στις 22:57:56 ώρα Ελλάδας.
Τι θα δούμε στην Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται εκτός της ζώνης ολικότητας, επομένως ο Ήλιος δεν πρόκειται να καλυφθεί πλήρως σε καμία περιοχή της χώρας.
Μια πολύ μικρή μερική έκλειψη θα είναι ορατή κυρίως από τα δυτικά και βορειοδυτικά, και μάλιστα για περιορισμένο χρονικό διάστημα λίγο πριν από τη δύση του Ήλιου.
Στην Κέρκυρα, το φαινόμενο αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 20:33 και να φτάσει στο μέγιστο γύρω στις 20:37, με την κάλυψη του ηλιακού δίσκου να περιορίζεται μόλις στο 2,35%.
Στην Ηγουμενίτσα, η μικρή μερική έκλειψη θα είναι ορατή περίπου από τις 20:33 έως τις 20:36, ενώ στα Ιωάννινα περίπου από τις 20:33 έως τις 20:35.
Στην Αθήνα, αντίθετα, η έκλειψη δεν θα είναι ορατή.
Η παρατήρηση της έκλειψης απαιτεί ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης ή κατάλληλο εξοπλισμό, καθώς η απευθείας θέαση του Ήλιου μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στα μάτια.
Έκλειψη, Περσείδες και έξι πλανήτες την ίδια ημέρα
Η ολική έκλειψη Ηλίου δεν είναι το μοναδικό αστρονομικό γεγονός που κάνει ξεχωριστή τη σημερινή ημέρα.
Πριν από την ανατολή του Ήλιου, έξι πλανήτες σχημάτισαν ένα εντυπωσιακό τόξο στον ουρανό, ενώ το βράδυ κορυφώνεται η βροχή των Περσείδων, ένα από τα δημοφιλέστερα αστρονομικά θεάματα του καλοκαιριού.
Οι συνθήκες αναμένονται ιδιαίτερα ευνοϊκές για την παρατήρηση των μετεώρων, λόγω της φάσης της Σελήνης, ενώ δεν αποκλείεται ορισμένα ιδιαίτερα φωτεινά μετέωρα να γίνουν ορατά ακόμη και κατά τη διάρκεια της ολικότητας.
Την ίδια στιγμή, οι επιστήμονες θα επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν κάθε δευτερόλεπτο της έκλειψης για τη συλλογή πολύτιμων δεδομένων. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος θα μεταδώσει ζωντανά το φαινόμενο από την Ισπανία, ενώ διαστημικά τηλεσκόπια θα στρέψουν το βλέμμα τους προς τον εκλειπτικό Ήλιο και το εξωτερικό ηλιακό στέμμα.
Περισσότερα από 60 μετεωρολογικά μπαλόνια μεγάλου ύψους αναμένεται να εκτοξευθούν από Ισπανία και Ισλανδία, ώστε να καταγραφούν οι ατμοσφαιρικές μεταβολές που προκαλεί η απότομη μείωση της θερμοκρασίας όταν περνά η σκιά της Σελήνης.
Παράλληλα, ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος θα κινηθεί ακολουθώντας την έκλειψη με ταχύτητα περίπου 740 χιλιομέτρων την ώρα, δίνοντας στους ερευνητές τη δυνατότητα να παρατείνουν τον χρόνο παρατήρησης της ολικότητας σχεδόν στα τρία λεπτά.
Η μεγάλη έκλειψη του 2027
Το σημερινό φαινόμενο αποτελεί προάγγελο μιας ακόμη πιο εντυπωσιακής ολικής έκλειψης Ηλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 2 Αυγούστου 2027.
Τότε, η νότια Ισπανία θα βρεθεί στη διαδρομή μιας έκλειψης με διάρκεια ολικότητας που θα φτάσει έως τα 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα. Η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί από την Ισπανία προς το Μαρόκο, την Αλγερία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη και τη Σομαλία.
Η ιδιαίτερη αστρονομική περίοδος θα συνεχιστεί και στις 26 Ιανουαρίου 2028, όταν μια δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου θα ολοκληρώσει μια σπάνια τριλογία εκλείψεων για την Ισπανία.
Η τελευταία ολική έκλειψη που ήταν ορατή από την ηπειρωτική Ισπανία είχε σημειωθεί το 1912. Έτσι, η τριετία 2026-2028 μετατρέπει τη χώρα σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς παγκοσμίως για τους λάτρεις των εκλείψεων και της αστρονομίας.
