Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αποκάλυψε ένα οργανωμένο κύκλωμα 380 επιχειρήσεων που χρησιμοποιούσαν 205 αχυρανθρώπους για τη συστηματική αποφυγή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, με συνολικές οφειλές που ξεπερνούν τα 43 εκατ. ευρώ. Η υπόθεση αυτή αναδεικνύει το μοντέλο λειτουργίας που επιτρέπει σε οργανωμένα σχήματα να αποκομίζουν μεγάλα κέρδη από μη απόδοση φόρων και εισφορών.
Μηχανισμός λειτουργίας του κυκλώματος
Σύμφωνα με την έρευνα της ΑΑΔΕ:
-
Οι 317 από τις 380 επιχειρήσεις είχαν ήδη δημιουργήσει οφειλές 27 εκατ. ευρώ προς την εφορία και 16 εκατ. ευρώ προς τον ΕΦΚΑ.
-
Όταν ξεκινούσε φορολογικός έλεγχος, τα νομικά πρόσωπα «εξαφανίζονταν» και αντικαθίσταντο από νέα με νέο ΑΦΜ, ίδια δραστηριότητα και νέο διαχειριστή-βιτρίνα.
-
Η δραστηριότητα συνεχίζονταν, ενώ τα χρέη παρέμεναν σε ανύπαρκτα ή μη-δυνατά νομικά πρόσωπα.
Τα τρία επίπεδα κερδών του κυκλώματος
-
Μη απόδοση ΦΠΑ
-
Κλάδοι όπως η εστίαση και το ηλεκτρονικό εμπόριο περιλάμβαναν υψηλή καθημερινή εισπραξιμότητα ΦΠΑ.
-
Η μη απόδοση στο Δημόσιο μετατρεπόταν σε άμεσο ταμειακό πλεονέκτημα για το κύκλωμα.
-
-
Μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών και φόρου εισοδήματος
-
Οι επιχειρήσεις λειτουργούσαν κανονικά, απασχολούσαν προσωπικό, αλλά οι υποχρεώσεις συσσωρεύονταν σε διαχειριστές χωρίς οικονομική επιφάνεια.
-
Όταν η εταιρία «έκλεινε», τα χρέη παρέμεναν χωρίς αντίκρισμα.
-
-
Συστηματική ανακύκλωση νομικών προσώπων
-
Κατά τις έρευνες σε 11 κατοικίες, βρέθηκαν: 110 τραπεζικές κάρτες, 110 σφραγίδες εταιριών, συσκευές POS, ηλεκτρονικός εξοπλισμός και μετρητά 100.000 ευρώ.
-
Το κύκλωμα ήταν έτοιμο να αντικαταστήσει εταιρίες με νέο ΑΦΜ και διαχειριστή όταν προέκυπταν χρέη.
-
Ιστορικό και παρόμοιες υποθέσεις
-
Το 2025, η ΑΑΔΕ εντόπισε 147 επιχειρήσεις σε κύκλωμα εικονικών συναλλαγών συνολικής αξίας 718,1 εκατ. ευρώ, με ΦΠΑ 143,5 εκατ. ευρώ που δεν αποδόθηκε.
-
Προηγούμενα κυκλώματα είχαν προκαλέσει ζημία άνω των 48 εκατ. ευρώ, με ίδιο μοτίβο: εταιρίες-κέλυφος, διαδοχικά νομικά σχήματα και πρόσωπα-βιτρίνες χωρίς περιουσιακά στοιχεία.
Το κοινό στοιχείο: ΑΦΜ αναλώσιμο εργαλείο
Η πρακτική βασίζεται στη χρήση του ΑΦΜ ως αναλώσιμου εργαλείου:
-
Η επιχείρηση εμφανίζει κανονική δραστηριότητα και τζίρο.
-
Οι υποχρεώσεις μένουν σε νομικά πρόσωπα που παύουν να υπάρχουν ή δεν έχουν δυνατότητα εξόφλησης.
-
Τα συστήματα ανάλυσης κινδύνου της ΑΑΔΕ αναγνώρισαν το μοτίβο αλλαγής ΑΦΜ, κοινών διευθύνσεων και διαχειριστών, ενεργοποιώντας ελέγχους.
Ο ρόλος των αχυρανθρώπων
Στο τέλος, τα χρέη καταλογίζονται στον διαχειριστή-αχυράνθρωπο, ο οποίος αντιμετωπίζει μπλοκαρισμένο ΑΦΜ, δεσμευμένους λογαριασμούς και ποινικές ευθύνες, ενώ οι πραγματικοί ελεγκτές της επιχείρησης έχουν ήδη μεταφέρει τη δραστηριότητα αλλού. Το κύκλωμα αξιοποιεί την ασπίδα προσώπων χωρίς περιουσία για να συνεχίσει τη δραστηριότητα ανενόχλητο.
