Διπλή εικόνα παρουσιάζει η αγορά καυσίμων στην Ελλάδα, καθώς οι καταναλωτές βλέπουν τις τιμές στα πρατήρια να συνεχίζουν την πτωτική τους πορεία, την ίδια στιγμή που οι επιχειρήσεις του κλάδου προεξοφλούν αυξήσεις στη χονδρική αγορά τις επόμενες ημέρες.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις διεθνείς τιμές πετρελαίου, τις τιμές των διυλισμένων προϊόντων και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι οποίες εξακολουθούν να επηρεάζουν τις ενεργειακές αγορές παγκοσμίως.
Πόσο κοστίζουν σήμερα βενζίνη και diesel
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η μέση πανελλαδική τιμή διαμορφώνεται:
-
Απλή αμόλυβδη βενζίνη: 1,940 ευρώ ανά λίτρο
-
Diesel κίνησης: 1,655 ευρώ ανά λίτρο
Η αποκλιμάκωση είναι αισθητή σε σχέση με τις αρχές του μήνα, όταν οι τιμές είχαν φτάσει:
-
Αμόλυβδη: 1,999 ευρώ ανά λίτρο
-
Diesel: 1,744 ευρώ ανά λίτρο
Η μείωση αυτή έχει προσφέρει προσωρινή ανακούφιση τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις επιχειρήσεις που επιβαρύνονται από το κόστος μετακίνησης και μεταφορών.
Γιατί η χονδρική αγορά αναμένεται να αυξηθεί
Παρά τη μείωση που καταγράφεται στη λιανική αγορά, οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι οι τιμές στη χονδρική ενδέχεται να κινηθούν ανοδικά.
Ο βασικός λόγος είναι ότι η χονδρική αγορά δεν επηρεάζεται αποκλειστικά από την τιμή του αργού πετρελαίου Brent, αλλά από ένα ευρύτερο σύνολο παραγόντων, όπως:
-
οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων,
-
τα περιθώρια διύλισης,
-
η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου,
-
τα διαθέσιμα αποθέματα καυσίμων,
-
οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις.
Ακόμη και όταν το αργό πετρέλαιο εμφανίζει σχετική σταθερότητα, οι τιμές των τελικών καυσίμων μπορεί να κινούνται διαφορετικά λόγω των μεταβολών σε αυτούς τους παράγοντες.
Ο ρόλος του Brent και των διεθνών αγορών
Το πετρέλαιο Brent κινήθηκε πρόσφατα κάτω από το όριο των 80 δολαρίων ανά βαρέλι, παραμένοντας κοντά στα 79 δολάρια.
Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως παράγοντας σταθεροποίησης για τις ευρωπαϊκές αγορές καυσίμων και περιορίζει προς το παρόν τον κίνδυνο σημαντικών ανατιμήσεων.
Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα γύρω από:
-
το Ιράν,
-
τα Στενά του Ορμούζ,
-
τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις ενεργειακές ροές.
Οποιαδήποτε νέα ένταση στην περιοχή θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τις διεθνείς τιμές πετρελαίου και καυσίμων.
Γιατί οι τιμές στην αντλία δεν ακολουθούν άμεσα το πετρέλαιο
Η τιμή που βλέπει ο καταναλωτής στο πρατήριο δεν μεταβάλλεται αυτόματα με βάση την ημερήσια τιμή του Brent.
Στο τελικό κόστος περιλαμβάνονται:
-
αγορές προηγούμενων ημερών,
-
αποθέματα εταιρειών εμπορίας,
-
κόστος διύλισης,
-
μεταφορικά έξοδα,
-
φορολογικές επιβαρύνσεις,
-
ισοτιμία ευρώ – δολαρίου.
Για τον λόγο αυτό οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές μεταφέρονται με χρονική καθυστέρηση στη λιανική αγορά.
Το φαινόμενο «Rockets and Feathers»
Οι αναλυτές περιγράφουν αυτή τη συμπεριφορά με τον όρο «Rockets and Feathers».
Η θεωρία αυτή εξηγεί ότι οι αυξήσεις των τιμών μεταφέρονται συνήθως πιο γρήγορα στον καταναλωτή, ενώ οι μειώσεις εμφανίζονται με βραδύτερο ρυθμό.
Στην τρέχουσα συγκυρία παρατηρείται μια ιδιαιτερότητα:
-
Η λιανική συνεχίζει να ενσωματώνει την προηγούμενη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών.
-
Η χονδρική αρχίζει να προεξοφλεί νέους κινδύνους και πιθανές αυξήσεις.
Αυτό δημιουργεί προσωρινά διαφορετική εικόνα μεταξύ πρατηρίων και αγοράς εμπορίας καυσίμων.
Τι να περιμένουν οι καταναλωτές το καλοκαίρι
Η πορεία των τιμών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού θα εξαρτηθεί από δύο βασικούς παράγοντες:
1. Διεθνείς τιμές πετρελαίου
Εάν το Brent παραμείνει κάτω από τα 80 δολάρια ανά βαρέλι, οι πιέσεις στις τιμές λιανικής αναμένεται να παραμείνουν περιορισμένες.
2. Γεωπολιτικές εξελίξεις
Οποιαδήποτε νέα αναταραχή στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο των διεθνών τιμών και να ανακόψει την αποκλιμάκωση που καταγράφεται σήμερα στα ελληνικά πρατήρια.
Αυξημένη ζήτηση λόγω τουρισμού
Η Ελλάδα εισέρχεται πλέον στην κορύφωση της θερινής τουριστικής περιόδου, γεγονός που παραδοσιακά αυξάνει τη ζήτηση για:
-
βενζίνη,
-
πετρέλαιο κίνησης,
-
καύσιμα θαλάσσιων μεταφορών.
Η αυξημένη κατανάλωση σε νησιά και τουριστικές περιοχές αποτελεί επιπλέον παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει τη διαμόρφωση των τιμών τους επόμενους μήνες.
