Ο έλεγχος γνησιότητας των πτυχίων, των πιστοποιητικών και των λοιπών δικαιολογητικών των δημοσίων υπαλλήλων αποτελεί διαρκή υποχρέωση των αρμόδιων υπηρεσιών και δεν αφορά μόνο το στάδιο της πρόσληψης. Η υποχρέωση καλύπτει το σύνολο του προσωπικού, ανεξάρτητα από τη σχέση εργασίας με την οποία υπηρετεί στο Δημόσιο.
Τα παραπάνω διευκρινίζει το υπουργείο Εσωτερικών σε έγγραφη απάντηση προς τη Βουλή, με ημερομηνία 13 Οκτωβρίου 2026 και αριθμό πρωτοκόλλου 56954, την οποία υπογράφει η υφυπουργός Βιβή Χαραλαμπογιάννη.
Η απάντηση δόθηκε έπειτα από Ερώτηση της βουλευτού Μαρίας Αθανασίου σχετικά με την πιστοποίηση προσόντων και τη διασφάλιση της αξιοκρατίας στις διαδικασίες επιλογής προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ. Το έγγραφο περιγράφει τις ισχύουσες υποχρεώσεις των υπηρεσιών, χωρίς να ανακοινώνει νέο σύστημα πιστοποίησης.
Ποιοι ελέγχουν τα δικαιολογητικά και ποιες διαδικασίες αφορά ο έλεγχος
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, τον αυτεπάγγελτο έλεγχο γνησιότητας διενεργούν οι αρμόδιες Διευθύνσεις Διοικητικού ή Προσωπικού, οι οποίες είναι υπεύθυνες για τις διαδικασίες διορισμού, πρόσληψης και διαχείρισης της υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται πιστοποιητικά, τίτλοι σπουδών και άλλα δικαιολογητικά που καταχωρίζονται στο προσωπικό μητρώο και σχετίζονται με την υπηρεσιακή κατάσταση του εργαζομένου.
Η υποχρέωση ελέγχου δεν περιορίζεται στην αρχική πρόσληψη, αλλά επεκτείνεται και σε μεταγενέστερες υπηρεσιακές μεταβολές, όπως η μετάταξη και η μεταφορά υπαλλήλων. Παράλληλα, προβλέπονται περιπτώσεις κατά τις οποίες μια υπηρεσιακή διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί πριν από την ολοκλήρωση του απαιτούμενου ελέγχου.
Η προθεσμία των τριών μηνών μετά τον διορισμό
Για τις διαδικασίες που υπάγονται στο άρθρο 25 του ν. 4765/2021, το υπουργείο υπενθυμίζει τις υποχρεώσεις των φορέων μετά την έκδοση της πράξης διορισμού ή πρόσληψης.
Ειδικότερα, προβλέπεται ότι ο φορέας οφείλει:
- Να αποστείλει στο ΑΣΕΠ αντίγραφο της πράξης ανάληψης υπηρεσίας.
- Να διενεργήσει εντός τριών μηνών αυτεπάγγελτο έλεγχο γνησιότητας των κρίσιμων δικαιολογητικών.
Ο έλεγχος αφορά έγγραφα που είναι απαραίτητα για τον διορισμό ή επηρεάζουν τη σειρά κατάταξης του υποψηφίου, καθώς και τη βαθμολογική και μισθολογική του κατάταξη μετά τον διορισμό.
Τι ισχύει για τα προσόντα και την επιλογή προϊσταμένων
Στην απάντησή του, το υπουργείο αναφέρεται και στο Προσοντολόγιο–Κλαδολόγιο του Δημοσίου, το οποίο καθορίζει τα κύρια, πρόσθετα και επικουρικά προσόντα που απαιτούνται ανά κατηγορία εκπαίδευσης, κλάδο και ειδικότητα.
Στα κύρια προσόντα περιλαμβάνονται οι προβλεπόμενοι τίτλοι σπουδών, ενώ στα πρόσθετα συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, η γνώση πληροφορικής ή χειρισμού ηλεκτρονικού υπολογιστή και η γνώση ξένης γλώσσας.
Οι όροι κάθε προκήρυξης καθορίζουν τον τρόπο απόδειξης των προσόντων, τα δικαιολογητικά που απαιτούνται και την προθεσμία υποβολής τους.
Όσον αφορά την επιλογή προϊσταμένων, τα αρμόδια συμβούλια προχωρούν στη μοριοδότηση των τυπικών προσόντων σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, εφόσον δεν έχει ανακύψει ζήτημα γνησιότητας κατά τον έλεγχο.
Τι προβλέπεται για πλαστά και παραποιημένα πτυχία
Το υπουργείο Εσωτερικών επισημαίνει ότι έχει εκδώσει σειρά εγκυκλίων με οδηγίες για τις περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώνεται ότι υπάλληλος δεν διαθέτει τον απαιτούμενο τίτλο σπουδών ή έχει προσκομίσει παραποιημένο τίτλο. Ως νεότερη σχετική εγκύκλιος στο έγγραφο αναφέρεται εκείνη της 13ης Φεβρουαρίου 2025.
Επιπλέον, στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας λειτουργεί σύστημα παρακολούθησης της διαδικασίας ελέγχου πλαστών δικαιολογητικών, πιστοποιητικών και τίτλων.
Στην κοινοβουλευτική απάντηση περιλαμβάνεται και η σχετική τοποθέτηση του ΑΣΕΠ. Ωστόσο, δεν παρατίθενται αριθμητικά στοιχεία για το πλήθος των ελέγχων ή των περιπτώσεων μη γνήσιων δικαιολογητικών.
